فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکی باعث تغییرات متعدد فیزیولوژیک و کاهش قابل‌توجه پارامترهای رشد گیاه و عملکرد گندم شده و ساختار ارتباط بین پارامترهای فیزیولوژیک، رشدی و عملکردی نسبت به شرایط نرمال را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به‌منظور بررسی ارتباط بین خصوصیات فیزیولوژیک با عملکرد دانه گندم دوروم تحت شرایط دیم، تعداد 10 ژنوتیپ در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در طی سال‌های زراعی 1397-1396 و 1398-1397 در شهرستان کوهدشت با شرایط آب و هوایی نیمه گرمسیری ارزیابی شد. بر اساس داده‌های مرکب از دو سال آزمایش، همبستگی فنوتیپی صفات نشان داد که تمام خصوصیات فیزیولوژیک با عملکرد همبستگی مثبت داشتند. همبستگی سه صفت کلروفیلa، کلروفیل کل و شاخص سبزینگی با عملکرد دانه در سطح پنج درصد معنی‌دار بود. بر اساس تجزیه به‌مؤلفه‌های اصلی صفات شاخص سبزینگی و محتوای آب نسبی برگ بیشترین ارتباط را با عملکرد دانه داشتند. با توجه به تجزیه علیت دو صفت کارایی مصرف ‌نور و کلروفیل کل، به ترتیب با میزان اثرات مستقیم 1/392 و 0/772 دارای بیشترین تأثیر مثبت بر عملکرد دانه بودند و صفات پروتئین برگ و کلروفیل b به ترتیب با میزان اثرات مستقیم 0/646- و 0/884- بیشترین تأثیر منفی بر عملکرد دانه داشتند. رنگ‌دانه‌های فتوسنتزی نیز از طریق دو صفت کلروفیل کل و کارایی مصرف نور، سبب افزایش عملکرد شدند. شاخص سبزینگی، پروتئین برگ و محتوای آب نسبی برگ نیز با بالا بردن کارایی مصرف نور موجب افزایش عملکرد شدند. بر این اساس گزینش بر اساس صفات کلروفیل کل و کارایی مصرف ‌نور در شرایط دیم به‌منظور بهبود عملکرد در برنامه‌های اصلاحی توصیه می‌شود.