تأثیر مصرف نانوسیلیکون و نانواکسید روی بر عملکرد کمی، کیفی و کارایی مصرف آب و روی در سویا (Glycine max L) تحت رژیم‌های آبیاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آگروتکنولوژی، گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.429770.1383
چکیده

به­نظر می­رسد بهره­گیری از نانوکودها در اقلیم­های خشک مانند ایران بتواند اثر مضر تنش خشکی بر گیاهان را کاهش دهد. لذا آزمایشی طی دو سال زراعی به صورت اسپلیت پلات- فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار در شهرستان ملکشاهی در استان ایلام در سال­های زراعی 99-1398 و 1400-1399 اجرا شد. عامل اصلی شامل رژیم‌های آبیاری در سه سطح بدون تنش (شاهد)، آبیاری بر اساس50 و 75 درصد ظرفیت زراعی مزرعه بود. ترکیب تیمارهای نانواکسید روی در سه سطح (صفر (شاهد)، 0/75 و 1/5 گرم بر لیتر) و نانوسیلیکون نیز در سه سطح (صفر (شاهد)، 0/8 و 1/6 گرم بر لیتر) بصورت فاکتوریل به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد که به صورت محلول­پاشی مصرف شدند. نتایج نشان داد که در سطوح تنش خشکی 75 و 50 درصد ظرفیت زراعی، مصرف نانواکسید روی موجب افزایش این عملکرد دانه به ترتیب به مقدار 28 و 22 درصدی نسبت به تمیار عدم مصرف شد. در خصوص اثر اصلی نانوسیلیکون؛ با مصرف 6/1 گرم در لیتر نانوسیلیکون، عملکرد دانه به مقدار 3253 کیلوگرم در هکتار حاصل شد که نسبت به تیمار عدم مصرف معادل 28 درصد افزایش داشت. بطور کلی نتایج نشان داد که با استفاده از 1/6 گرم در لیتر نانوسیلیکون یا مصرف 5/1 گرم بر لیتر نانواکسید روی در گیاه سویا، می‌توان به­طور مؤثری عملکرد دانه را به­طور معنی­داری افزایش داد. استفاده از نانوسیلیکون و نانواکسید روی در گیاه سویا، همچنین افزایش مقدار روغن و پروتئین این گیاه را حاصل شد.