ارزیابی رنگدانه‌های فتوسنتزی، عملکرد و اجزای عملکرد ماش (Vigna radiate L.) در پاسخ به کاربرد اسید هیومیک و قطع آبیاری

نویسندگان

1 گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 دانش آموخته دکتری گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه محیط زیست، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.379755.1310
چکیده

به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف اسید هیومیک بر عملکرد ماش در شرایط تنش خشکی، آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ای واقع در استان فارس شهرستان فیروزآباد، در سال زراعی 1400-1399 اجرا گردید. عامل اصلی شامل سه سطح تنش خشکی: آبیاری کامل (بدون قطع آبیاری یا بدون تنش خشکی)، تنش آبیاری (یک نوبت قطع آبیاری) در مرحله گل‌دهی و تنش آبیاری (یک نوبت قطع آبیاری) در مرحله پر شدن دانه و عامل فرعی شامل اسید هیومیک به‌ صورت خاک کاربرد در چهار سطح (صفر، 2، 4 و 6 کیلوگرم در هکتار) بود. نتایج نشان داد که بیشترین میزان کلروفیل a و وزن هزار دانه در شرایط آبیاری کامل و کاربرد 4 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک حاصل شد که به ترتیب نسبت به تیمار شاهد 39/65 و 35/77 درصد افزایش نشان داد. مصرف اسید هیومیک به مقدار 4 کیلوگرم در هکتار، باعث افزایش معنی‌دار تعداد شاخه فرعی، طول غلاف و تعداد برگ به ترتیب به میزان 34، 18 و 14 درصد گردید. کاربرد 6 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک در تیمار تنش در مرحله گل‌دهی باعث افزایش 45/26 درصدی میزان پروتئین و در تیمار تنش در مرحله پر شدن دانه باعث افزایش 48/85 درصدی میزان پرولین نسبت به تیمار شاهد گردید. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، کاربرد اسید هیومیک می‌تواند اثرات منفی ناشی از تنش کم‌آبی را کاهش داده و افزایش عملکرد ماش را به همراه داشته باشد.