تأثیر تنش شوری و عناصر منگنز و آهن بر صفات مورفولوژیکی و عملکرد گیاه دارویی زیره سیاه (Carum carvi) در شرایط زاهدان
نویسندگان
1 بخش علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
4 بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/csrar.2024.362439.1275چکیده
در راستای بررسی تأثیر تنش شوری و عناصر کم مصرف منگنز و آهن بر خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد، اجزای عملکرد و میزان اسانس زیره سیاه آزمایش حاضر بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در منطقه زاهدان انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل تنش شوری به عنوان عامل اصلی در سه سطح (آبیاری با آب معمولی یا شاهد (1/2 دسی زیمنس بر متر)، آبیاری با آب نسبتاً شور (3 دسی زیمنس بر متر) و آبیاری با آب شور (5 دسی زیمنس بر متر)) و عناصر کم مصرف به عنوان عامل فرعی در چهار سطح (عدم مصرف کود، مصرف منگنز، آهن، منگنز+آهن) بودند. نتایج نشان داد که شوری تأثیر معنیداری بر اکثر صفات بجز شاخص برداشت و درصد اسانس داشت. همچنین آبیاری با آب نسبتاً شور و شور منجر به کاهش عملکرد دانه در مقایسه با آبیاری با آب معمولی گردید. با این وجود، کاربرد کودهای ریزمغذی منگنز و آهن در شرایط تنش شوری منجر به تخفیف اثرات تنش شوری گردید بهطوریکه افزایش عملکرد دانه ناشی از مصرف کود آهن در تیمار آبیاری با آب شور، در مقایسه با عدم مصرف کود حدود 25/5 درصد بود. کودهای ریزمغذی منگنز و آهن در این بررسی تأثیر معنیداری روی ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته، عملکرد دانه، بیوماس و عملکرد اسانس زیره سیاه داشتند. علیرغم عدم تأثیر معنیدار کودهای ریزمغذی بر اجزای عملکرد دانه، کاربرد این کودها باعث افزایش آنها گردید. با توجه به افزایش عملکرد دانه و عملکرد اسانس زیره سیاه در شرایط کاربرد منگنز و آهن، استفاده از این کودها در زراعت زیره سیاه توصیه میشود.