تأثیر تنش شوری و عناصر منگنز و آهن بر صفات مورفولوژیکی و عملکرد گیاه دارویی زیره سیاه (Carum carvi) در شرایط زاهدان

نویسندگان

1 بخش علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

4 بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.362439.1275
چکیده

در راستای بررسی تأثیر تنش شوری و عناصر کم مصرف منگنز و آهن بر خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد، اجزای عملکرد و میزان اسانس زیره سیاه آزمایش حاضر به­صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در منطقه زاهدان انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل تنش شوری به عنوان عامل اصلی در سه سطح (آبیاری با آب معمولی یا شاهد (1/2 دسی زیمنس بر متر)، آبیاری با آب نسبتاً شور (3 دسی زیمنس بر متر) و آبیاری با آب شور (5 دسی زیمنس بر متر)) و عناصر کم مصرف به عنوان عامل فرعی در چهار سطح (عدم مصرف کود، مصرف منگنز، آهن، منگنز+آهن) بودند. نتایج نشان داد که شوری تأثیر معنی­داری بر اکثر صفات بجز شاخص برداشت و درصد اسانس داشت. همچنین آبیاری با آب نسبتاً شور و شور منجر به کاهش عملکرد دانه در مقایسه با آبیاری با آب معمولی گردید. با این وجود، کاربرد کودهای ریزمغذی منگنز و آهن در شرایط تنش شوری منجر به تخفیف اثرات تنش شوری گردید به­طوری­که افزایش عملکرد دانه ناشی از مصرف کود آهن در تیمار آبیاری با آب شور، در مقایسه با عدم مصرف کود حدود 25/5 درصد بود. کودهای ریزمغذی منگنز و آهن در این بررسی تأثیر معنی­داری روی ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته، عملکرد دانه، بیوماس و عملکرد اسانس زیره سیاه داشتند. علی­رغم عدم تأثیر معنی­دار کودهای ریزمغذی بر اجزای عملکرد دانه، کاربرد این کودها باعث افزایش آنها گردید. با توجه به افزایش عملکرد دانه و عملکرد اسانس زیره سیاه در شرایط کاربرد منگنز و آهن، استفاده از این کودها در زراعت زیره سیاه توصیه می­شود.