اثر تنش خشکی بر صفات وابسته به کیفیت نانوایی دو رقم گندم نان (Triticum aestivum L.)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زیست شناسی-فیزیولوژی گیاهی، گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، ونک، تهران، ایران
2 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا، ونک، تهران، ایران.
3 گروه بیوتکنولوژی گیاهی، پژوهشکده بیوتکنولوژی گیاهی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران
4 محقق پسا دکتری گروه بیوتکنولوژی گیاهی، پژوهشکده بیوتکنولوژی گیاهی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران
5 گروه زیست فناوری مولکولی گیاهی، پژوهشکده بیوتکنولوژی گیاهی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران
doi
10.22034/csrar.2024.427004.1381چکیده
تنش خشکی مهمترین محدودیت محیطی است که بر میزان بهره وری و کیفیت محصول تأثیر داشته است. هدف از این تحقیق مطالعه اثر تنش خشکی بر کیفیت نانوایی گندم است. در این پژوهش دو رقم گندم نان ایرانی انتخاب و آزمایش به صورت مزرعه ای در قالب طرح بلوک کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل بدون تنش خشکی و تنش خشکی در هر دو رقم بود. بر اساس نتایج بدست آمده تنش خشکی باعث کاهش نشاسته و افزایش گلوتن مرطوب، درصد پروتئین دانه، درصد حجم رسوب زلنی و درصد جذب آب آرد در هر دو رقم شد. همچنین در رقم نوید باعث کاهش شاخص گلوتن، حجم نان و رطوبت آرد به ترتیب به میزان 7/64، 31/67 و 0/34 درصد شد؛ اما در رقم پیشتاز موجب افزایش سختی دانه به میزان 4 درصد شد. مقایسه دو رقم در شرایط بدون تنش و تنش خشکی نشان داد که تنش خشکی باعث افزایش پروتئین دانه در رقم نوید نسبت به پیشتاز به میزان 1/57 درصد شد. به طور کلی تأثیر تنش خشکی با توجه به کاهش نشاسته و افزایش درصد گلوتن مرطوب، پروتئین دانه و جذب آب، باعث کاهش کیفت نانوایی در هر دو رقم گندم شد؛ اما در رقم نوید (با کیفیت نانوایی متوسط تا ضعیف) کاهش تراکم و دانسیته گرانول های نشاسته بر اثر خشکی محسوستر بود که نشان از آسیب پذیرتر بودن رقم نوید در کیفیت نانوایی نسبت به رقم پیشتاز در برابر تنش خشکی بود.
