فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تنوع و روابط موجود بین صفات با‌ عملکرد و اجزای عملکرد دانه تحت شرایط تنش خشکی در ژنوتیپ‌های سورگوم دانه‌ای، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار، در مزرعه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی طی دو سال زراعی 1393 و 1394 اجرا شد. تیمارهای تنش شامل آبیاری معمول، قطع آبیاری در مرحله رشد رویشی (رؤیت آخرین برگ به‌صورت لوله‌ای) به‌عنوان تنش شدید و قطع آبیاری در مرحله رشد زایشی (50 درصد بوته‌ها در مرحله گل­دهی) یا تنش متوسط به‌عنوان عامل اصلی و 10 ژنوتیپ سورگوم دانه‌ای شامل سپیده،KGS29،MGS2 ،KGS33 ، KGFS27،MGS5 ،KGFS5 ،KGFS17 ، KGFS13 و KGFS30 به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. ژنوتیپ‌ها ازنظر اغلب ویژگی‌های موردبررسی، تفاوت آماری معنی‌داری نشان دادند که حاکی از وجود تنوع بالا در بین ژنوتیپ‌ها است. برهمکنش تنش خشکی و ژنوتیپ در دو سال آزمایش نشان می‌دهد که ازنظر عملکرد دانه ژنوتیپ KGFS13 در شرایط تنش ملایم و آبیاری نرمال به همراه KGFS17 در شرایط آبیاری نرمال بیشترین و ژنوتیپ KGFS5 در شرایط تنش خشکی شدید کمترین عملکرد دانه را دارا بود. بر اساس تجزیه علیت، در شرایط نرمال، وزن هزار دانه بیشترین تأثیر مستقیم را بر عملکرد دانه داشت‌، درحالی‌که تعداد دانه در پانیکول از طریق وزن هزار دانه بیشترین تأثیر غیرمستقیم و منفی بر عملکرد داشت. همچنین در شرایط تنش خشکی متوسط، ارتفاع گیاه بیشترین تأثیر مستقیم را بر عملکرد دانه داشت درحالی‌که ارتفاع گیاه از طریق وزن هزار دانه تأثیر غیرمستقیم بر عملکرد داشت.