فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی جهانی باعث تغییرات گسترده در متغیرهای اقلیمی شده است که در نهایت بر تولیدات زراعی تأثیر می‎گذارد. در شرایط حال و تغییر اقلیم آینده، راهکارهای سازگاری مانند تاریخ کاشت بهینه و آبیاری تکمیلی می‎تواند به یک تولید پایدار در سیستم‎های کشت دیم منجر شود. در این تحقیق اثرات تاریخ‎های کاشت (9 مهر، 23 مهر و 8 آبان) و رژیم‎های آبیاری (دیم، آبیاری تکمیلی در مرحله گل­دهی و آبیاری تکمیلی در مرحله پر شدن دانه) بر عملکرد دانه گندم  در پنج شهرستان استان کردستان در دوره پایه و تغییر اقلیم آینده (پنج مدل گردش عمومی تحت سناریوی RCP8.5) با استفاده از مدل APSIM-Wheat ارزیابی شد. میانگین عملکرد دانه گندم دیم در استان کردستان در دوره پایه برابر 63/4 تن در هکتار بود. به‎طورکلی در همه شهرستان‎های استان کردستان (بجز سنندج) بیشترین عملکرد دانه در دوره پایه در تاریخ کاشت 9 مهر بدست آمد درحالی‎که در شرایط تغییر اقلیم، گندم بهترین عملکرد را در تاریخ کاشت 23 مهر داشت. در شهرستان سنندج در دوره پایه و تغییر اقلیم بالاترین عملکرد دانه به‎ترتیب از کاشت گندم در تاریخ‎های 23 مهر و 8 آبان حاصل شد. در شرایط تغییر اقلیم، عملکرد دانه گندم در رژیم‎های آبیاری در مراحل گل­دهی و پرشدن دانه در مقایسه با رژیم دیم 7/8 درصد افزایش یافت. نتایج این پژوهش نشان داد که ترکیب تاریخ کاشت حدواسط (23 مهر)×آبیاری تکمیلی در مراحل گل­دهی/پرشدن دانه به‎عنوان بهترین راهکار مدیریتی تحت شرایط تغییر اقلیم آینده شناخته شد و می‎تواند در مناطق با اقلیم نیمه خشک و سرد کشور پیشنهاد گردد.