شبیه‌سازی جوانه‌زنی و رشد ترک در عملیات شکست هیدرولیکی چاه نفت با استفاده از معیار آسیب تنش اصلی بیشینه

نویسندگان

1 فارغ التحصیل

2 استادیار دانشگده مهندسی معدن دانشگاه صنعتی اصفهان

3 دانشیار دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
چکیده

عملیات شکست هیدرولیکی از روش‌هایی است که در صنایع بالادستی نفت و گاز به منظور افزایش بازده تولید مخازن به‌کار می‌رود. در پژوهش حاضرکه با هدف شبیه‌سازی فرایند شکست هیدرولیکی تعریف شده‌است، از اطلاعات آزمایشگاهی میدان اهواز، مخزن بنگستان به عنوان داده‌های ورودی استفاده شده و مدل دوبعدی کرنش‌صفحه‌ای برای تحلیل فرایند شکست هیدرولیکی در نرم‌افزار آباکوس طراحی شده‌است. تنش‌های درجا بر اساس روابط رایج پیشنهاد شده به مدل همگن الاستیک واردشده‌است. به‌منظور بررسی مکانیزم جوانه‌زنی و رشد ترک، برای نخستین بار در این زمینه از روش نوین اجزاء محدود توسعه یافته استفاده‌شده‌ و مدل آسیب بر مبنای تنش اصلی بیشینه، به عنوان معیار ترک درنظرگرفته‌شده‌است. در این پژوهش مدل‌ها، تحت شرایط مختلف تحلیل و اثر پارامترهایی نظیر تنش‌های درجا، فشار منفذی و خصوصیات مکانیکی سنگ مورد بررسی قرار‌گرفت. بر این اساس، راستای بحرانی برای جوانه‌زنی و رشد، راستای عمود بر تنش کمینه درجا به‌دست‌آمده و اعمال فشار منفذی باعث کاهش شدید فشار جوانه‌زنی شده‌است. هم‌چنین بیشترین فشار سیال در لحظه جوانه‌زنی بوده و پس از رشد ترک اولیه زاویه‌دار، فشار مورد نیاز برای رشد آن به مقدار ثابتی میل کرده‌است. مقایسه نتایج با تئوری‌های موجود و خطای کم، از اعتبار و دقت مناسب شبیه‌سازی انجام‌شده حکایت دارد.