مقایسه اثر کلات‌های رایج و نانوذره آهن و روی بر عملکرد و اجزاء آن در ذرت

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانش آموخته فوق لیسانس آگروتکنولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.410596.1366
چکیده

یکی از دلایل اصلی پایین بودن عملکرد گیاهان زراعی در اغلب زمین­های زراعی ایران، کمبود عناصر ریزمغذی فلزی مانند آهن و روی می­باشد. لذا این تحقیق به منظور بررسی اثر کودهای رایج و نانوذره آهن و روی بر خصوصیات زراعی ذرت پاپکورن رقم سینگل کراس 600، به صورت طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1400 در دانشگاه رازی اجرا شد. در هر بلوک کودهای آهن و روی رایج و نانوذره با غلظت­های صفر، 4 و 8 گرم در لیتر و اثر متقابل آن­ها بررسی شدند. نتایج نشان دادند که غلظت­ها و گروه­های کودی به غیر از وزن هزاردانه، سبب افزایش معنی­دار عملکرد دانه، عملکرد علوفه و دیگر صفت­های مورد بررسی نسبت به تیمار شاهد شدند. بیش­ترین افزایش عملکرد دانه نسبت به تیمار شاهد (3590 کیلوگرم در هکتار) مربوط به دو گروه تیمارآهن رایج و آهن نانوذره×روی نانوذره با 81 درصد بود. تیمار آهن نانوذره8×روی نانوذره4 سبب بیش­ترین افزایش معنی­دار عملکرد دانه (132 درصد) نسبت به تیمار شاهد شد. تعداد دانه در بوته بیش­تر از صفت وزن هزار دانه تحت تأثیر تیمارهای کودی قرار گرفت. تشابه فراوان خصوصیات شیمیایی خاک­های مناطق خشک و نیمه خشک و افزایش 132 درصدی عملکرد دانه در آزمایش حاضر، نشان­دهنده کمبود معنی­دار فرم قابل جذب عناصر آهن و روی و نقش بسیار مهم آن­ها در شکل­گیری عملکرد دانه ذرت در مناطق مشابه می­باشد. در این شرایط کارایی فرم نانوذره عناصر ریزمغذی آهن و روی از فرم رایج آن­ها نیز بیش­تر بود.