فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بالنگوی­شهری گیاهی یک­ساله و علفی از تیره نعناع است که اغلب برای استفاده از دانه آن کشت­وکار می­شود. به­منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد 49 اکوتیپ بالنگوی­شهری جمع­آوری­شده از مناطق مختلف کشور، پژوهشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار و طی سال‌های 95 و 96 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا گردید. مهم‌ترین صفات اندازه‌گیری­شده عبارت بودند از تعداد دانه در کپسول، تعداد دانه در بوته، وزن هزاردانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت. نتایج به­دست­آمده نشان داد که اکوتیپ‌ها در اکثر صفات موردمطالعه اختلاف معنی‌داری با یکدیگر نشان دادند. اکوتیپ روستای الوار بستان­آباد از نظر بسیاری از صفات مخصوصاً از نظر عملکرد دانه برتری بالایی داشت. نتایج تجزیه‌های همبستگی، رگرسیون و علیّت نشان دادند که تعداد دانه در بوته و تعداد دانه در کپسول دارای بیشترین همبستگی با عملکرد دانه بودند و از اجزای مؤثر در افزایش عملکرد دانه محسوب می‌شوند. بیشترین ضریب همبستگی (0/879) بین تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه مشاهده گردید. براساس تجزیه خوشه‌ای، اکوتیپ‌ها بر پایه عملکرد دانه و صفات مرتبط با آن در دو خوشه گروه­بندی شدند که گروه دوم شامل 22 اکوتیپ با بالاترین ارزش از نظر صفاتی چون تعداد دانه در بوته و تعداد دانه در کپسول بودند. براساس نتایج، اکوتیپ شماره 37 (روستای الوار بستان­آباد)، 23 (تبریز 4) و 24 (کلوانق 14) از نظر صفت عملکرد دانه و اکوتیپ‌های شماره 14 (تبریز 3)، 44 (روستای لیلاب ورزقان) و 37 (روستای الوار بستان‌آباد) از نظر صفت عملکرد علوفه خشک، مناسب‌ترین و سازگارترین اکوتیپ‌ها برای تبریز شناخته شدند.