اثر مصرف دیرهنگام منابع مختلف نیتروژن و محلول‏پاشی پتاسیم بر عملکرد و کیفیت دانه جو (Hordeum vulgare L.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.367597.1283
چکیده

به‌منظور بررسی اثر محلول­پاشی دیرهنگام نیتروژن و پتاسیم بر عملکرد و کیفیت دانه جو، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 98-1397 در سبزوار انجام شد. عوامل مورد بررسی شامل محلول­پاشی نیتروژن در پنج سطح: عدم محلول­پاشی و محلول­پاشی با اوره، نیترات آمونیوم، سولفات آمونیوم و نیترات کلسیم به میزان 3 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار و همچنین محلول­پاشی پتاسیم در دو سطح: محلول‌پاشی 2/5 کیلوگرم K2O در هکتار از منبع سولفات پتاسیم و عدم محلول‌پاشی پتاسیم بودند. محلول­پاشی منابع مختلف نیتروژن و پتاسیم در مرحله گرده­افشانی گیاه جو انجام شد. نتایج نشان داد که محلول­پاشی نیتروژن باعث افزایش طول سنبله، تعداد سنبلچه بارور، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت و محتوای نیتروژن و پروتئین دانه گردید. بالاترین محتوای نیتروژن (2/1 درصد) و پروتئین دانه (12/4 درصد) در شرایط محلول­پاشی سولفات آمونیوم مشاهده شد. محلول­پاشی نیتروژن، نشاسته دانه را در مقایسه با شرایط عدم محلول­پاشی کاهش داد. محلول­پاشی پتاسیم همراه با اوره و نیترات آمونیوم، باعث افزایش معنی­دار تعداد دانه در سنبله و عملکرد دانه در مقایسه با تیمارهای محلول­پاشی این کودها به تنهایی گردید. بیشترین طول سنبله، تعداد سنبلچه بارور در سنبله، تعداد دانه، عملکرد دانه (5178 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیک (13965 کیلوگرم در هکتار) در شرایط محلول­پاشی توام اوره با سولفات پتاسیم مشاهده شد. با توجه به نتایج، محلول­پاشی توأم سولفات پتاسیم و اوره در مرحله گرده­افشانی جهت تولید عملکرد بهینه و افزایش محتوای پروتئین دانه گیاه جو قابل توصیه می­باشد.