اثر مصرف برخی منابع تغذیهای ارگانیک بر عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی اسفرزه (Plantago ovata Forsk) تحت سطوح مختلف فراهمی آب
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بیرجند، ایران
3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی (گروه پژوهشی گیاه و تنشهای محیطی)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
4 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بیرجند، ایران
doi
10.22034/csrar.2024.424888.1379چکیده
مدیریت مصرف آب و عناصر غذایی از مهمترین عوامل اثرگذار بر رشد و عملکرد کمی و کیفی گیاهان دارویی از جمله اسفرزه میباشند. در این آزمایش اثر سطوح مختلف فراهمی آب (انجام آبیاری پس از تبخیر 100، 150 و 200 میلیمتر از تشتک تبخیر) و منابع تغذیهای ارگانیک (اسید هیومیک، اسید فولویک و عصاره جلبک دریایی، به همراه عدم مصرف کود بهعنوان تیمار شاهد) بر رشد و عملکرد بذر و موسیلاژ اسفرزه مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش بصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایة بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. مصرف تمامی منابع تغذیهای بهخصوص جلبک دریایی رشد رویشی گیاه را بهبود بخشید. تعداد دانه در سنبله در تیمارهای مصرف جلبک دریایی، اسید هیومیک، اسید فولویک و شاهد بهترتیب 45/1، 44/3، 44/9 و 29/0 عدد و وزن هزاردانه بهترتیب برابر با 1/63، 1/60، 1/62 و 1/55 گرم بود. بیشترین و کمترین عملکرد بیولوژیک (بهترتیب 1942/2 و 1225/7 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (به ترتیب 763/4 و 456/1 کیلوگرم در هکتار) بهترتیب از تیمارهای کاربرد عصارة جلبک دریایی و شاهد (عدم مصرف کود) به دست آمد که بهترتیب نشاندهندة اختلاف 58/4 و 67/3 درصدی میباشد. عملکرد موسیلاژ در اثر مصرف عصاره جلبک، اسید هیومیک و اسید فولویک بهترتیب 56/4، 31/4 و 23/0 درصد در مقایسه با تیمار شاهد افزایش معنیدار یافت. در مجموع، مصرف تمامی منابع تغذیهای رشد و نیز عملکرد بذر و موسیلاژ اسفرزه را بهبود بخشید و کاهش فراهمی آب اثری بر رشد و عملکرد گیاه نداشت که بیانگر سازگاری مناسب اسفرزه با مناطق نیمه خشک میباشد.