الگوی زندگی جهان‌پهلوان (همراه با نقدی بر الگوهای قهرمانی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

تاکنون برای زندگی قاعده­مند و تکرارپذیر قهرمان در روایت­های قهرمانی سراسر جهان، الگوهای متعددی پیشنهاد شده است که فارغ از برخی جزئیات، در کلیت خویش با یکدیگر مشابهت­های بسیار دارند. این پژوهش پس از معرفی و نقد الگوهای قهرمانی موجود، مشهورترین و جامع­ترین آن­ها را نمونه­وار با وقایع زندگی رستم می­سنجد و نشان می­دهد که بسیاری از ارکان این الگوها با برجسته­ترین نمود جهان­پهلوان و فراتر از آن با ساختار زندگی پهلوانان خاندان سام، همخوانی مطلق ندارند و برای طبقه­بندی ساخت کلی زندگی پهلوان ایرانی، طراحی یک الگوی بومی ضروری و راهگشاست. ازاین‌رو، نگارندگان پس از بررسی چارچوب زندگی روایی پنج پهلوانِ نخست این خاندان، یعنی گرشاسب، نریمان، سام، زال و رستم، عناصر تکرارپذیر آن­ها را نمایان کرده­اند و بر این اساس، الگوی تازه­ای از زندگی پهلوان ایرانی پیشنهاد داده­اند که از دوازده گزاره تشکیل می­شود که در پنج بخش ویژگی­های پدر و مادر پهلوان، خصوصیات شگفت پهلوان از بدو تولد و خردسالی، عزیمت برای نبرد، دلدادگی و ازدواج، و در نهایت بزهکاری و مرگ بررسی شده است.