جایگاه پوشش سنتی لک‌زبانان لرستان در تک‌بیتی‌های آنان

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی

doi
چکیده

ساکنان استان لرستان، به دو گویش لری بختیاری و لری فارسی و زبان لکی سخن می­گویند. لک­زبانان ساکن شمال و غرب لرستان، بسیاری از آداب و رسوم و فرهنگ خود را در قالب تک­بیتی به زبان لکی به صورت شفاهی یا کتبی بیان کرده­اند. از جملۀ این تک­بیتی­ها - که بیانگر آداب و رسوم و فرهنگ مردم این خطه است- می­توان به تک‌بیتی‌های فال «چل­سرو» و «مور» اشاره کرد. مقالۀ حاضر بر اساس منابع کتابخانه­ای و به شیوۀ توصیفی- تحلیلی انجام گرفته و هدف از آن، کشف رابطۀ میان تک­بیت­ها و پوشش زنان و مردان لک­زبان است. در تک­بیتی­های فال «چل­سرو» - که به آن اشعار شادیانه هم گفته می­شود- معمولاً پوشش زنان ازجمله سرون، سرداری، کلنجه، کوش، کراس، ژیرجامه، و زیورآلات مختلف زنانه، توصیف شده است که حاکی از اهمیت و تنوع پوشش زنان لک­زبان، جایگاه اجتماعی و میزان دارایی آنان است. در ابیات «مور» (مویه) نیز که مضامین غمناک و اندوه­آلود را دربر دارد، پوشش مردان بیشتر از پوشش زنان توصیف شده است. در برخی از این ابیات، به شباهت پوشش دولت­مردان ماد و آیین زردشت با پوشش لک­زبانان این استان، اشاره شده است.