تأثیر تلقیح باکتری ریزوبیوم (Mesorhizobium) و قارچ میکوریزا آرباسکولار (Glomus claroideum) بر ویژگی‎های زراعی ذرت (Zea mays) و لوبیا سبز (Phaseolus vulgaris) در شرایط کشت مخلوط

نویسندگان

1 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.355807.1265
چکیده

تنوع زیستی از جمله مولفه‎های مهم کشاورزی پایدار است که با افزایش یا کاهش آن، فراهمی خدمات اکوسیستمی در بوم نظام‎های کشاورزی قابل تغییر می‎باشد. امروزه تنوع زیستی در بوم نظام‎های کشاورزی را می‎توان با استفاده از سیستم‎های کشت مخلوط و افزایش تنوع گونه‎ای بیولوژیک خاک بهبود بخشید. بنابراین جهت بررسی تأثیر باکتری ریزوبیوم و قارچ میکوریزا آرباسکولار بر بهبود عملکرد در کشت مخلوط جایگزینی ذرت و لوبیا سبز، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار، با فاکتورهای: 1- سیستم کشت (خالص ذرت، خالص لوبیا و کشت مخلوط 50 درصد از هر دو گونه)، 2- ریزوبیوم (عدم مصرف و مصرف)، 3- قارچ میکوریزا ( عدم مصرف و مصرف) در سال 1398 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه پیام نور ازنا اجرا شد. نتایج نشان داد که تیمار کشت مخلوط توأم با مصرف باکتری ریزوبیوم و قارچ میکوریزا عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، کلروفیل برگ، تعداد دانه در ردیف بلال در ذرت را به ترتیب 47، 55، 26 و 39 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. تیمار کشت خالص لوبیا به همراه باکتری عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و کلروفیل برگ لوبیا را به ترتیب 50، 47 و 36 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. نسبت برابری زمین در تمام تیمارهای کشت مخلوط بیشتر از یک بود و بیشترین نسبت برابری زمین از تیمار کشت مخلوط توأم با مصرف باکتری ریزوبیوم و قارچ میکوریزا برابر 1/98 بدست آمد که نشان‎دهنده روابط متقابل مثبت ترکیب گیاهی مخلوط نسبت به خالص و برتری کشت مخلوط ذرت نسبت به کشت خالص می‎باشد.