فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در برنامه‌های به‌نژادی و اصلاح نباتات، برآورد میزان عملکرد بر اساس تغییر در صفات موثر گیاهی از اهمیت بالایی برخوردار است که با استفاده از مدل‌سازی رگرسیونی می‌توان آن‌ها را شناسایی کرد. به همین منظور 124 لاین از نسل نهم حاصل از تلاقی دو رقـم بـرنج (اهلمـی طـارم و درفک) را در یک آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 96-1395 در دانشگاه گنبد کاووس، مورد بررسی قرار گرفتند. آبیاری تا مرحله حـداکثر پنجه‌زنی در شرایط بدون تنش (غرقاب) انجام شـد. از این مرحله تا انتهای دوره رشد آبیاری به طور کامل قطع گردید. با استفاده از رگرسیون گام به گام، از بین صفات اندازه‌گیری شده، چهار صفت وزن بوته، وزن خوشه، وزن صد دانه و شاخص برداشت که در افزایش عملکرد بیشترین نقش را داشتند، شناسایی شدند و با توجه به همبستگی منفی موجود بین دو متغیر شاخص برداشت و وزن بوته، فرضیاتی مطرح شد که در هر فرض مقدار افزایش عملکرد برآورد گردید. نتایج نشان داد در صورتی که همبستگی بین صفات شاخص برداشت و وزن بوته قابل شکستن نباشد، عملکرد تیپ ایده‌آل 197/61 کیلوگرم در هکتار افزایش خواهد یافت. در صورتی که با افزایش وزن بوته و شاخص برداشت در حد متوسط بماند، عملکرد تیپ ایده‌آل 314/64 کیلوگرم در هکتار افزایش می‌یابد و چنانچه همبستگی بین وزن بوته و شاخص برداشت شکسته شود، مقدار افزایش عملکرد 697/52 کیلوگرم در هکتار خواهد بود. روش مورد استفاده در این تحقیق به علت اینکه به اختلافات ژنتیکی بین لاین‌ها توجه دارد، می‌تواند راهگشای متخصصان اصلاح نباتات برای انتخاب صفات مؤثر بر عملکرد برنج باشد.