بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ژرم پلاسمهای داخلی و خارجی کنجد
نویسندگان
1 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، ایران
2 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 دانش آموخته دکتری اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
5 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
6 پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22034/csrar.2024.380822.1312چکیده
بررسی پایداری و انتخاب ارقام پرمحصول در محیطهای مختلف یکی از اهداف مهم برنامههای اصلاحی گیاهان زراعی در مناطق خشک و نیمهخشک میباشد. در این مطالعه 104 ژنوتیپ کنجد در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در دو شرایط آب و هوایی مختلف شامل کرمان و جیرفت و دو رژیم رطوبتی (تنش و عدم تنش) در سال 1398 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب دادهها نشان داد که اثرات ژنوتیپ، محیط، اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط خطی معنیدار بود. با توجه به معنیدار بودن اثر متقابل ژنوتیپ × محیط هفت آماره پایداری شامل واریانس محیطی، ضریب تغییرات محیطی، اکو والانس ریک، واریانس پایداری شوکلا، ضریب رگرسیون فینلی و ویلکینسون (ضریب رگرسیون ابرهارت راسل)، واریانس انحرافات از خط رگرسیون (روش ابرهارت راسل) و ضریب تبیین برای تجزیه پایداری مورد مقایسه قرار گرفتند. بر اساس معیارهای مورد مطالعه و عملکرد بیشتر از میانگین کل، ژنوتیپهای محلی جیرفت، محلی دزفول، TN78-84، SG90154-137، JL18(82)، SG90154-71، TN78-369 و هلیل به عنوان ارقام پایدار و بهترین ژنوتیپها انتخاب شدند.
