تحلیل خلاء عملکرد برای نظام تولید گندم (.Triticum aestivum L) آبی در برخی از مناطق استان کرمانشاه با استفاده از مدل CERES-Wheat

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.385845.1320
چکیده

از جمله مشکلات اصلی در تولید محصولات کشاورزی تفاوت قابل ملاحظه بین عملکرد واقعی کشاورزان و عملکرد پتانسیل گیاهان زراعی است. از این رو برای برآورد عملکرد پتانسیل، خلاء عملکرد و تحلیل خلاء عملکرد گندم آبی، مدل CERES-Wheat به کارگرفته شد. برای واسنجی و ارزیابی مدل، جهت شبیه سازی اثر نیتروژن بر رشد، مراحل فنولوژیکی و عملکرد از اطلاعات مستخرج از دو آزمایش که در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی که طی سال‎های 1393 تا 1395 اجرا شده بود، استفاده گردید. جهت واسنجی و تعیین اعتبار مدل در تحقیقی دیگر از صفات شاخص سطح برگ، مراحل نمو فنولوژیک، عملکرد وزن خشک کل و عملکرد دانه استفاده شده بود. نتایج پیش‎بینی‎ها نشان داد که میانگین عملکرد پتانسیل طی دوره مطالعه برای شهرستان‎های کرمانشاه، کنگاور و روانسر 8/9 تن در هکتار بود، درحالی‎که میانگین عملکرد دانه تحت شرایط محدودیت آب و نیتروژن به ترتیب 8/0 و 7/1 تن در هکتار بود که نشان‎دهنده به ترتیب 10/3 و 20/2 درصد کاهش در مقایسه با عملکرد پتانسیل است. میانگین عملکرد واقعی 5/5 تن در هکتار بود که به ترتیب حدود 3/4، 2/7 و 1/8 تن در هکتار کمتر از عملکرد پتانسیل، محدودیت آب و محدودیت نیتروژن بود. میانگین خلاء عملکرد کل طی دوره مطالعه برای شهرستان‎های کرمانشاه، کنگاور و روانسر به ترتیب 2/7، 3/7 و 3/8 تن در هکتار بود. در مناطق مورد بررسی، سهم خلاء عملکرد ناشی از محدودیت آب 26/0 درصد، محدودیت نیتروژن 51/3 درصد و برای سایر عوامل محدود کننده و کاهنده حدود 22/7 درصد بود.