مطالعه تأثیر استفاده از مایکوریزا و سطوح مختلف کودهای شیمیایی و دامی بر برخی صفات کاکتوس علوفه‌ای (Opuntia ficus-indica L.)

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.357410.1269
چکیده

در سال‌های اخیر، توجه به کاکتوس علوفه‌ای به‌عنوان گیاهی مقاوم به شرایط خشکی و نیز مانعی در برابر بیابان‌زایی و تنوع‌بخشی به پوشش گیاهی در مراتع کم بارش بیشتر شده ‌است. به‌منظور بررسی تأثیر استفاده از قارچ مایکوریزا و سطوح مختلف کود شیمیایی و دامی به صورت جداگانه و تلفیقی بر برخی صفات کمی و کیفی کاکتوس علوفه‌ای آزمایشی در سال‌‌‌‌‌های زراعی 1398 و 1399 اجرا شد. آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در 3 تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل قارچ مایکوریزا در 2 سطح (مصرف و عدم مصرف مایکوریزا)، کود دامی در 4 سطح (0، 10، 20 و 30 تن در هکتار) و کود نیتروژن در 4 سطح (0، 100، 200 و 300 کیلوگرم در هکتار) بود. بیشترین عملکرد تر و عملکرد خشک در تیمار استفاده تلفیقی از 300 کیلوگرم کود نیتروژنه + 30 تن در هکتار کود دامی در مقایسه با تیمار شاهد (عدم استفاده از کود) با کمترین مقدار به‌دست آمد. درصد پروتئین خام و خاکستر علوفه در این تیمار به ترتیب 83/05 و 88/26 درصد افزایش نشان دادند و درصد صفات کاهنده کیفیت علوفه شامل الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی و فیبرخام در مقایسه با تیمار شاهد بیشترین کاهش را نشان دادند. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، استفاده تلفیقی از کود دامی و شیمیایی موجب بهبود صفات کمی و کیفی در کاکتوس علوفه‌ای گردید. تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای استفاده از مایکوریزا و عدم استفاده از آن مشاهده نگردید.