فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی پاسخ 10 رقم پنبه به تنش کم‌آبیاری، آزمایشی به‎صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه آموزشی و تحقیقاتی دانشگاه گنبدکاووس در دو سال 1400 و 1401 انجام شد. عامل اصلی تنش کم‌آبیاری در دو سطح شامل دو مرتبه آبیاری (تشکیل غنچه و شروع گل‌دهی) و عدم تنش چهار مرتبه آبیاری (تشکیل غنچه، شروع گل‌دهی، شروع تشکیل غوزه و ابتدای باز شدن غوزه) و عامل فرعی ارقام پنبه در 10 سطح شامل شایان، ساحل، سپید، ساجدی، گلستان، لطیف، ارمغان، پرتو، مای و لودوس بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که مالون‌دی ‌آلدئید و عملکرد وش تحت تأثیر سال قرار گرفتند و هر سال جداگانه مقایسه میانگین انجام شد، سایر صفات کلروفیل a،b ، کلروفیل‌کل، کاروتنوئید، پرولین و قندهای محلول تحت تأثیر متقابل تنش کم‌آبیاری × رقم قرار گرفتند. رقم گلستان از نظر میزان پرولین و قندهای محلول به‌ترتیب با 2/91 و 27/06 بیش‌ترین میزان در شرایط تنش ‌کم‌آبیاری به خود اختصاص داد. بیش‌ترین عملکرد وش طی سال اول و دوم در شرایط عدم تنش متعلق به رقم ساجدی به‌ترتیب با 4596 و 4593 کیلوگرم در هکتار و کمترین عملکرد وش در شرایط تنش کم‌آبیاری ‌سال اول و دوم متعلق به رقم سپید به‌ترتیب با 1649 و 1756 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج ضرایب همبستگی نشان داد ارقام گلستان و ساجدی جز ارقام متحمل به تنش و رقم‌های ساحل و سپید جز ارقام حساس به تنش‌ آبی و با عملکرد ضعیف بوده بقیه ارقام جز ارقام نیمه حساس به تنش آبی معرفی شدند.