ارزیابی میزان رشد، عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‎های امید بخش گلرنگ پاییزه(Carthamus tinctorius L.) تحت تنش کمبود آب طی دوره زایشی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، آذربایجان شرقی، تبریز، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.399219.1345
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ویژگی‎های زراعی ژنوتیپ‎های گلرنگ متحمل به کم‎آبی برای کشت در اراضی شور و کم‎بازده اجرا گردید. آزمایش در قالب کرت‎های خرد شده بر پایه بلوک‎های کامل تصادفی با سه تکرار در اراضی شور ایستگاه خسروشاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی طی سال زراعی 99-1398 اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل دو سطح آبیاری (بدون تنش و تنش از گلدهی تا رسیدگی دانه) و فاکتور فرعی شش ژنوتیپ گلرنگ پاییزه بودند. نتایج نشان داد در شرایط بدون تنش، ژنوتیپ پدیده بیشترین و KH 92 کمترین عملکرد دانه و روغن را داشتند و تحت تنش کم‌آبی، ژنوتیپ پدیده بیشترین و KH 132 کمترین عملکرد دانه و روغن را نشان دادند. بیش‎ترین و کم‎ترین درصد روغن در آبیاری کامل به ترتیب مربوط به ژنوتیپ پدیده (29/43 درصد) و ژنوتیپ kh 92 (22/76 درصد) و در تیمار تنش کم‎آبی مربوط به ژنوتیپ پدیده (24/3 درصد) و ژنوتیپ kh 92 (16/8درصد) بود. براساس نتایج حاصل از تجزیه کلاستر در شرایط عدم‌تنش و تنش، در گروه اول (پدیده و kh 132) به‎علت داشتن عملکرد دانه و روغن بالا و نیز ژنوتیپ‎های گروه دوم (قزاقی،kh 92  وkh 97) به‎دلیل این‎که از نظر صفاتی نظیر عملکرد دانه و روغن دارای بیش‎ترین درصد انحراف نسبت به میانگین کل بودند، نسبت به تنش کم‎آبی مقاوم شناخته شدند. هم‎چنین ژنوتیپ‎های گروه سوم (قزاقی، kh 68 وkh 132 ) به‎دلیل عملکرد دانه و روغن پایین‎تر و نیز درصد انحراف کمتری نسبت به ژنوتیپ‎های گروه دو، در گروه‎های حساس به تنش کم‎آبی قرار گرفتند.