نقش عقل و خرد بر تربیت انسان شادکام در نظام تعلیم و تربیت اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبایی

2 دکترای تخصصی، دانشیار فلسفه و تاریخ آموزش و پرورش، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی.

doi
چکیده

هدف: تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر عقل به عنوان یکی از توانمندی‌‌های اساسی انسان بر شادکامی او بر اساس آیات و روایات صورت گرفت تا نظامهای تربیتی با تقویت و پرورش این توانمندی بتوانند انسان شادکام و بانشاط تربیت کنند. روش: در این پژوهش از روش تحلیل محتوای متون دینی از جمله قرآن کریم و روایات معصومین(ع) استفاده شده است. یافته‌ها: بر اساس نتایج تحلیل متون آیات و روایات اسلامی، عقل و خرد در منابع دینی از مهم‌ترین توانمندی‌ها و استعداد آدمی است و خود دارای مجموع قوای شناختی، اخلاقی، معنوی، هیجانی، عبادی، بدنی، فعلی و جنبشی، تدبیر و قوای حل مسئله و توانمندی‌های کسب معاش و لذت از زندگی است. تقویت و پرورش این مجموعه قوا می‌تواند در تربیت انسان شادکام مؤثر واقع شود. نتیجه‌گیری: نظامهای تربیتی از جمله خانواده‌ها، مدارس و دانشگاهها برای تربیت انسان شادکام باید تربیت انسان قوی و توانمند در ابعاد مختلف را دستور کار خود قرار دهند و قوای مختلفی از جمله توانمندهای شناختی، اخلاقی، معنوی، عبادی، هیجانی و قوای حل مسئله، توانایی جنبشی و عملی، کسب معاش و ... را در متربیان خود پرورش دهند تا انسان شادکام برای زندگی در دنیا و آخرت تربیت کنند.