فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکی یکی از مهم‎ترین تنش‎های غیرزیستی است که رشد، نمو و فرایندهای بیوشیمیایی گیاه مانند تولید متابولیت‎های ثانویه را تحت تأثیر قرار می‎دهد. گیاه برازمبل (زیرجنس Perovskia از جنس Salvia) متعلق به تیره نعناعیان می‎باشد و مصارف دارویی فراوانی دارد. به منظور بررسی اثر تنش کم‎آبیاری بر محتوای پلی‎فنول‎ها، فعالیت آنزیم‎های آنتی‎اکسیدانی و ترکیبات تشکیل‎دهنده اسانس دو جمعیت برازمبل از گونه S. abrotanoides، آزمایشی در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان در دو سال متوالی 1399-1400 اجرا شد. سطوح رطوبتی اعمال شده شامل: در حد ظرفیت زراعی مزرعه (شاهد)، 70 درصد ظرفیت زراعی (تنش ملایم) و 50 درصد ظرفیت زراعی (تنش شدید) بود. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش رطوبتی میزان فنول و فلاونوئید کل، فعالیت آنزیم‎های آنتی‎اکسیدانی، غلظت پرولین و درصد اسانس نسبت به شاهد افزایش یافت. هم‎چنین، در مقایسه بین دو جمعیت، بیشترین مقدار فنول و فلاونوئید کل و خاصیت آنتی‎اکسیدانی در جمعیت ابیانه نسبت به جمعیت دیگر و در سال دوم زراعی مشاهده گردید. هم‎چنین در سطوح تنش ملایم و شدید، درصد همه ترکیبات غالب اسانس (دلتا 3 کارن، کمفور، 1و8 سینئول، برنئول، میرسن و آلفا‎پینن) افزایش یافت و در نتیجه موجب بهبود کیفیت اسانس این گیاه گردید. بنابراین، می‎توان نتیجه گرفت که تنش خشکی ملایم و شدید به طور قابل توجهی باعث افزایش متابولیت‎های ثانویه، فعالیت‎ آنتی‎اکسیدانی و درصد ترکیبات اصلی اسانس شد و این موضوع بینشی برای بهبود کمی و کیفی اجزای زیست فعال گیاه برازمبل با ایجاد تنش رطوبتی مدیریت شده فراهم می‎کند.