بررسی برخی از صفات مورفولوژیکی و عملکرد دانه سویا تحت تنش کم‏‎آبیاری و محلول‌پاشی اسیدهای آمینه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه کشاورزی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

2 گروه کشاورزی و مرکز تحقیقات کشت‏‎های تلفیقی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

3 گروه کشاورزی و مرکز تحقیقات کشت‏‎های تلفیقی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

4 گروه کشاورزی و مرکز تحقیقات کشت‏‎های تلفیقی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

5 گروه کشاورزی و مرکز تحقیقات کشت‏‎های تلفیقی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.382054.1315
چکیده

با توجه به این‏‎که ایران جز مناطق خشک و نیمه‏‎خشک محسوب می‏‎شود، مدیریت آب در بخش کشاورزی از اهمیت ویژه‏‎ای برخوردار است. به‏‎منظور بررسی اثر تنش خشکی بر سویا، آزمایشی در دو سال زراعی 1397 و 1398 در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس اجرا شد. آزمایش به‏‎صورت سه سطح آبیاری (آبیاری کامل، کم‏‎آبیاری متوسط و کم‏‎آبیاری شدید) در کرت‌های اصلی و محلول‏‎پاشی اسیدهای آمینه مختلف در شش سطح (لوسین، والین، سیستئین، اسیدهای آمینه تجاری و بدون محلول‏‎پاشی) به‏‎عنوان کرت‏‎های فرعی در نظر گرفته شدند. با توجه به نتایج مشخص شد در کم‏‎آبیاری شدید، برخی از صفات مورفولوژی سویا مانند صفات ارتفاع بوته، وزن تر و خشک برگ و ساقه، وزن تر و خشک غلاف، شاخص سطح برگ، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه کاهش معنی‏‎داری نسبت به آبیاری مطلوب نشان می‏‎دهند. هم‏‎چنین در کم‏‎آبیاری شدید عملکرد دانه کاهش 16/26درصدی و معنی‏‎داری نسبت به آبیاری کامل داشت. نتایج نشان داد با محلول‏‎پاشی بوته‏‎ها، عملکرد دانه سویا افزایش معنی‏‎داری داشت و هم‏‎چنین سیستئین و والین در بین اسیدهای آمینه کاربردی، بیشترین تأثیر را بر عملکرد دانه داشتند. با توجه به نتایج پژوهش به‏‎منظور جلوگیری از کاهش عملکرد بهتر است از کم‏‎آبیاری شدید در حد امکان استفاده نشود و هم‏‎چنین در صورت لزوم از محلول‏‎پاشی اسید آمینه والین و سیستئین به‏‎منظور تأثیر مثبت روی عملکرد گیاه سویا، استفاده شود.