تأثیر جنسیت بر اشعار عامۀ بختیاری

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیامنور

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی

doi
چکیده

جنسیت به‌عنوان هویت اجتماعی افراد، نقش مهمی در شکل‌گیری اشعار عامه، به‌خصوص اشعار محلی بختیاری دارد. این اشعار ضمن بازتاب ارزش­ها و باورهای مختلف زنان و مردان، در نهادینه‌کردن آنها تأثیر بسزایی دارند. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر جنسیت بر اشعار عامۀ بختیاری (ترانه­های نوازشی، لالایی­ها، آهای گل و سوگ‌سروده­ها) است که با روش تحلیل محتوا و بر مبنای نظریۀ نابرابری جنسی واکاوی شده‌اند. این اشعار براساس جنسیت به دو قسمت اشعار زنانه و مردانه تقسیم می‌شوند. خانه عرصۀ خصوصی و مهارت در انجام کارهای آن مانند نان­پزی، شیردوشی و مهمان­نوازی، مختص زنان است. اجتماع و عرصۀ عمومی و صفت­هایی مانند مجلس­نشینی، سخندانی، عاقلی، جنگاوری و شجاعت مختص مردان است. نابرابری جنسی در فرهنگ بختیاری، به صورت عطوفت­آمیز است؛ یعنی ضمن نگاه مثبت به زنان، آن‌ها جایگاه پایین‌تری نسبت به مردان­ دارند.