ارزیابی عملکرد دانه آفتابگردان و ویژگی‌های خاک تحت تأثیر کودهای شیمیایی و دامی و روش‎های مختلف خاک‎ورزی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

5 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.315029.1155
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر کودهای دامی و شیمیایی بر ویژگی‎های خاک و عملکرد دانه آفتابگردان به صورت کرت‎های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1399-1398 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا شد. عامل اصلی روش‎های خاک‌ورزی شامل گاوآهن برگردان‌دار + دیسک، پنجه‌غازی + دیسک، و دیسک بود. عامل فرعی سطوح کودی شامل عدم مصرف کود، 100 کیلوگرم در هکتار دی‌آمونیوم فسفات، کود دامی 25 تن در هکتار+دی‌آمونیوم فسفات 100 کیلوگرم در هکتار، کود دامی 50 تن در هکتار + دی‌‌آمونیوم فسفات 100 کیلوگرم در هکتار، کود دامی 25 تن در هکتار، کود دامی 50 تن در هکتار بود. نتایج نشان داد که بیش‌ترین تخلخل خاک در عمق 20 سانتی‌متر (82 درصد) با کاربرد دی‌آمونیوم فسفات 100 کیلوگرم در هکتار در شرایط خاک‌ورزی پنجه‎غازی + دیسک و در عمق 40 سانتی‎متر (86/8 درصد) با کاربرد 50 تن کود دامی در هکتار در شرایط پنجه‌غازی + دیسک و بیش‌ترین وزن هزار دانه (14/2درصد) و عملکرد دانه (84/8 درصد) با کاربرد کود دامی 25 تن در هکتار در شرایط خاک‌ورزی گاوآهن برگردان‎دار + دیسک بدست آمد. خاک‌ورزی با دیسک به همراه کود دی‌آمونیوم فسفات 100 کیلوگرم در هکتار جهت حفظ رطوبت خاک مناسب بود و در این راستا، اگر کاهش مصرف نهاده‌های شیمیایی مدنظر قرار بگیرد، کاربرد کود دامی 25 تن در هکتار در شرایط خاک‌ورزی با دیسک برای حفظ رطوبت خاک توصیه می‎شود. هم‎چنین به منظور افزایش عملکرد دانه و وزن هزار دانه می‌توان کاربرد کود دامی 25 تن در هکتار را در خاک‌ورزی متداول توصیه کرد.