تأثیر محلول‌پاشی اکسید روی نانو و غیر نانو بر برخی صفات فیزیولوژیک و عملکرد علوفه سورگوم در شرایط تنش کم‌آبیاری

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.390869.1332
چکیده

به منظور مطالعه اثر فرم اکسید نانو و غیر نانو روی بر برخی از صفات فیزیولوژیک و عملکرد علوفه ارقام سورگوم در شرایط کم‌آبیاری، آزمایشی در سال زراعی 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش عبارت بودند از دور آبیاری در دو سطح 10 و 20 روز که در پلات‎های اصلی و ترکیبی از فاکتورهای رقم سورگوم در سه سطح  ارسک، اسپیدفید و پگاه و محلول‌پاشی روی در سه سطح عدم کاربرد، کاربرد اکسید روی به دو شکل نانو و غیر نانو ذرات در پلات‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد با افزایش دور آبیاری از 10 به 20 روز صفات مختلف فیزیولوژیک، کیفی و کمی سورگوم بطور معنی‎داری کاهش یافت. کاربرد اکسیدروی به فرم نانو و غیرنانو سبب افزایش معنی‌دار رنگدانه‌های فتوسنتزی، پرولین، عملکرد علوفه‌تر و خشک در شرایط تنش کم‎آبیاری گردید. کاربرد فرم معمولی و نانو اکسیدروی در شرایط تنش کم‎آبیاری بترتیب سبب افزایش 32/49 و 37/58 درصدی عملکرد علوفه تر نسبت به شاهد گردید. در بین ارقام مورد بررسی رقم محلی ارسک بیشترین و پگاه کمترین مقادیر رنگدانه‌های فتوسنتزی و عملکرد علوفه را به خود اختصاص دادند. براساس نتایج این پژوهش، استفاده از روی به فرم نانو و یا معمولی در برنامه تغذیه‌ای سورگوم، از طریق تعدیل اثرات زیان‎بار تنش کم‎آبی سبب بهبود رشد و عملکرد کمی و کیفی سورگوم می‌شود.