فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با هدف ارزیابی نقش میکوریزا و میکروارگانیزم‌های موثر (EM) در افزایش عملکرد و اجزای عملکرد و افزایش کارایی مصرف عناصر در سطوح مختلف ورمی‌کمپوست، آزمایش مزرعه‌ای در سال زراعی 1400-1401 در منطقه رودبار جنوب، جیرفت اجرا شد. سطوح ورمی‌کمپوست (بدون کاربرد، کاربرد 5 تن در هکتار و 10 تن در هکتار) در کرت‌های اصلی، EM (کاربرد و عدم کاربرد EM) در کرت‌های فرعی و تلقیح با میکوریزا (عدم تلقیح و تلقیح با Funneliformis mosseae) در کرت‌های فرعی-فرعی به‌صورت کرت‌های دوبار خرد شده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در حالی‌که کاربرد میکروارگانیزم‌ها در شرایط عدم کاربرد ورمی‌کمپوست اثر معنی‌داری بر ویژگی‌های ذکر شده نداشت، در شرایط کاربرد 5 تن ورمی‌کمپوست، کاربرد تلفیقی میکوریزا و EM و در شرایط کاربرد 10 تن ورمی‌کمپوست، کاربرد منفرد میکروارگانیزم‌ها منجر به افزایش معنی‌دار تعداد کپسول و تعداد دانه در بوته، عملکرد دانه و کارایی مصرف عناصر شد. هم‎چنین، بیشترین کارایی مصرف ورمی‌کمپوست از کاربرد سطح 5 تن ورمی‌کمپوست و تلفیق میکوریزا و EM حاصل و منجر به عدم تفاوت معنی‌دار عملکرد در مقایسه با شرایط کاربرد 10 تن ورمی‌کمپوست و عدم تلقیح میکروبی شد. به‌طور کلی، کاربرد میکروارگانیزم‌ها در هر دو سطح کاربرد ورمی‌کمپوست منجر به افزایش کارایی مصرف ورمی‌کمپوست شدند. همچنین، با افزایش سطح کاربرد ورمی‌کمپوست کارایی تلقیح میکروبی افزایش یافت. کاربرد 10 تن در هکتار ورمی‌کمپوست همراه با تلقیح میکروبی بهترین نتیجه را در بر داشت. با این وجود، از نظر کارایی مصرف کود، کاربرد 50 درصد ورمی‌کمپوست و تلقیح تلفیقی میکوریزا و EM نیز می‌تواند مد نظر قرار گیرد.