جداسازی، شناسایی و ارزیابی اثربخشی کنترل زیستی باکتریوفاژ VMUT_SIR1 علیه سالمونلا انتریتیدیس در گوشت مرغ

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه بهداشت و کنترل مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه بهداشت و بیماری‌های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، تهران، ایران

6 گروه بهداشت و کنترل مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

7 گروه بهداشت و کنترل مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jvr.2025.400880.3536
چکیده

زمینه مطالعه: سالمونلا انتریتیدیس یکی از شایع‌ترین باکتری‌های عامل بیماری‌های غذایی منتقله از گوشت مرغ می‌باشد. به‌دلیل تهدیدات فزاینده مقاومت این باکتری به آنتی‌بیوتیک‌ها، استفاده از باکتریوفاژها به‌عنوان عوامل کنترل‌کننده زیستی مدرن، حائز اهمیت است.هدف: مطالعه حاضر با هدف جداسازی و شناسایی باکتریوفاژ بومی مؤثر بر سالمونلا انتریتیدیس از فاضلاب کشتارگاه صنعتی طیور و تأثیر آن بر کنترل سالمونلا در گوشت مرغ انجام شد.روش‎کار: در مطالعه حاضر نمونه‌گیری از کشتارگاه صنعتی طیور تا زمان جداسازی فاژ انجام شد. خالص‌سازی و تکثیر باکتریوفاژ بر پایه روش کشت دولایه و پلاک‌گیری صورت گرفت. فاژ جداسازی‌شده از‌نظر خصوصیاتی از قبیل مورفولوژی، دامنه میزبانی، فعالیت لیتیک، نسبت تعدد عفونت (MOI)، کارایی جذب‌، منحنی رشد یک‌مرحله‌ای، پایداری در شرایط دمایی و pH مختلف و درما‌ن‌های پیشگیرانه و اصلاحی بر روی گوشت مرغ مورد بررسی قرار گرفت.نتایج: باکتریوفاژ خالص‌شده از خانواده سیفوویریده و دارای طیف وسیع میزبانی 90 درصد در سرووار سالمونلا انتریتیدیس بود. بیشترین فعالیت لیتیک و بهترین تأثیر باکتری بر باکتریوفاژ در MOI 01/0 مشاهده شد. بیشترین درصد جذب در 8 دقیقه ابتدایی و بیشترین میزان آن در دقیقه 12 به میزان 92 درصد بود. فاژ VMUT_SIR1 توانایی پایداری در دمای 18- تا 70 درجه سانتی‎گراد و pH 4 تا 12 را نشان داد. در درمان‌های روی گوشت مرغ بهترین اثر MOI بهینه باکتریوفاژ، مربوط به درمان اصلاحی در دمای 25 درجه سانتی‎گراد به میزان 88/2 لگاریتم CFU / گرم کاهش در 6 ساعت اول و درمان اصلاحی با فاژ در دمای 4 درجه سانتی‌گراد به میزان 4/2 لگاریتم  CFU/ گرم کاهش در 24 ساعت بود.نتیجه­گیری نهایی: باکتریوفاژ VMUT_SIR1 در مطالعه حاضر پتانسیل بالایی به‌عنوان ضدعفونی‌کننده زیستی در کنترل سالمونلا در تولید گوشت مرغ در مراحل فرآوری و عرضه گوشت خام از خود نشان داد.