مقایسه اثر استفاده از مکمل‎های معدنی و ویتامینی تزریقی بر شاخص‎های تنش اکسیداتیو در دوره انتقال گاوهای هلشتاین

نویسندگان

1 بخش تحقیقات مدیریت پرورش دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج، ایران

2 دانش آموخته مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 گروه تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22059/jvr.2025.391841.3496
چکیده

زمینه مطالعه: از مهم‌ترین و پر‌تنش‌ترین دوره‌های زندگی گاو شیری، 3 هفته پیش از زایش تا 3 هفته بعد از زایش می‌باشد که به آن دوره انتقال گفته‌ می‌شود. مکمل­های معدنی و ویتامینی به­واسطه اثرات مفیدشان جهت کنترل اثرات منفی تنش­های اکسیداتیو در دوره انتقال گاو شیری مورد توجه محققین می­باشد.هدف: مطالعه حاضر به­منظور بررسی اثرات تزریق مکمل­های معدنی و ویتامینی بر شاخص­های تنش اکسیداتیو در دوره انتقال گاوهای هلشتاین انجام شد.روش‎کار: 32 رأس گاو در اواخر آبستنی به 4 تیمار و 8 تکرار در قالب طرح کامل تصادفی تقسیم شدند. تیمارهای آزمایشی شامل این موارد بود: 1. گروه کنترل (عدم تزریق مکمل ویتامینی و معدنی)، 2. تیمار دریافت‌کننده مکمل ویتامینی تزریقی (ویتامین‌‌های A، D3، E، B1، B2، B6، B3، B5، B12 و C)، 3. تیمار دریافت‌کننده مکمل معدنی تزریقی (عناصر کلسیم، منیزیم، مس و فسفر)، 4. تیمار دریافت‌کننده مکمل ویتامینی و معدنی تزریقی. تزریق مکمل‌ها به‌صورت زیرجلدی، 28 روز پیش از زایش انجام گرفت. خون‌گیری جهت بررسی تأثیر مکمل‌های معدنی و ویتامینی بر شاخص­های التهابی و تنش اکسیداتیو در روزهای 21 روز قبل زایش، روز زایش و 21 روز پس از زایش انجام شد.نتایج: مطابق یافته‌های مطالعه حاضر، تزریق مکمل‌ معدنی، مکمل ویتامینی و تزریق هم‌زمان مکمل‌ها سبب کاهش بتا هیدروکسی بوتیرات، اسیدهای چرب غیر‌استریفیه، گونه‌های فعال اکسیژن و شاخص تنش اکسیداتیو نسبت به گروه کنترل شد (05/0>P). همچنین تزریق مکمل‌های معدنی یا ویتامینی و تزریق هم‌زمان هردو مکمل باهم سبب افزایش ظرفیت آنتی‌اکسیدانی سرم گاوهای شیری نسبت به گروه کنترل شد (05/0>P). اثر زمان بر غلظت NEFA، BHB، ROS، SAC و OSI تیمارهای مختلف در کل دوره معنی­دار بود (05/0>P). همچنین در مطالعه حاضر، اثر متقابل تیمار در زمان نیز بر پارامترهای اندازه‌گیری‌شده در گاوهای شیری دریافت‌کننده مواد معدنی، ویتامین‌ها و هر دو باهم نسبت به گروه کنترل معنی‌دار گزارش شد (05/0>P).نتیجه­گیری نهایی: به‌طور‌کلی، تزریق هم‌زمان مواد معدنی و ویتامین‌ها به دام‌های دوره انتقال پیش از زایش، به سبب کاهش التهاب و تنش اکسیداتیو توصیه می‌شود.