اثر کاربرد آبسیزیک اسید بر بهبود عملکرد، اجزای عملکرد و کارایی مصرف آب کنجد (Sesamum indicum L.) در شرایط کم‌آبیاری

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران - موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.406802.1359
چکیده

اثر غلظت‌های مختلف آبسیزیک اسید (0، 10، 50 و 100 میکرومولار ABA) در بهبود عملکرد و کارایی مصرف آب در سطوح آبیاری 100 درصد و 60 درصد ظرفیت زراعی (FC)، در آزمایش مزرعه‌ای در سال زراعی 1402-1401 در منطقه نارجوئیه، جیرفت بررسی شد. نتایج نشان داد که در شرایط نرمال آبیاری، کاربرد غلظت 10 میکرومولار ABA منجر به تولید بیشترین تعداد کپسول رسیده و عدم کاربرد منجر به تولید بیشترین تعداد کپسول نارس در بوته شد. در شرایط اعمال سطح آبیاری 60 درصد FC، کاربرد غلظت 100 میکرومولار ABA منجر به تولید بیشترین کپسول رسیده و نارس در بوته شد. در نتیجه بالاترین تعداد کپسول در بوته و تعداد دانه در بوته از شرایط مذکور حاصل شد. در مقابل، وزن هزاردانه روند متفاوتی نشان داد. در مجموع این تغییرات منجر به عدم واکنش عملکرد دانه نسبت به کاربرد سطوح مختلف ABA در شرایط مختلف آبیاری شد. اعمال کم‌آبیاری در این مطالعه، اثر بیشتری بر کاهش عملکرد دانه (25/6 درصد) نسبت به عملکرد زیستی (10/6درصد) نشان داد که منجر به کاهش 19 درصدی شاخص برداشت شد. هم‎چنین، کاربرد غلظت 100 میکرومولار ABA منجر به بالاترین عملکرد دانه و عملکرد زیستی شد. متأثر از نتایج حاصله، کاربرد همین سطح ABA به‌ترتیب 9، 22 و 41 درصد کارایی مصرف آب را نسبت به شاهد و غلظت‌های 10 و 50 میکرومولار افزایش داد. در نتیجه با توجه به میزان دسترسی به آب می‌توان از سطوح مختلف آبسیزیک اسید در جهت بهبود عملکرد و کارایی مصرف آب در تولید گیاه ارزشمند کنجد بهره برد.