جایگاه زن و خانواده در ضرب‌المثل‌های بختیاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد

2 استادیار دانشگاه پیام نور شهرکرد

doi
چکیده

بررسی ضرب­المثل­ها در شناخت جنبه­های مختلف فرهنگ مردم نقش مؤثری دارد؛ زیرا در آن‌ها، فرهنگ هر قوم و ملتی به‌تصویر کشیده می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی خانواده و جایگاه زن در ضرب­المثل­های بختیاری با رویکرد نقد فمینیستی است. در ضرب­المثل­های بختیاری زن گاه جایگاه فرادست، گاه فرودست و گاه برابر با مردان دارد. وقتی سخن از مسائل درون خانه و حیطۀ خصوصی به‌میان می‌‌آید، زن موجودی قدسی و فراتر از مرد است و در ضرب­المثل­هایی که از حیطۀ عمومی و جایگاه اجتماعی افراد بحث می­شود، زن جایگاه فرودستی نسبت به مردان دارد. در ضرب­المثل­هایی که از مسائل عام زندگی سخن گفته می­شود، جایگاه زنان با مردان برابر است. همچنین در بسیاری از این ضرب­المثل­ها، نگاه مردسالارانه حاکم است و اندیشه­های مطلوب جامعۀ مردسالار برای زنان نهادینه می‌شود. ازدواج، مذموم‌شمردن چندهمسری، شناخت همسر پیش از ازدواج، نحوۀ شناخت همسر و وظایف زوجین، ازجمله مسائل مربوط به خانواده هستند که در مَثل­های بختیاری انعکاس یافته‌اند.