ارزیابی مقایسه‌ای انتقال ایمنی غیرفعال مادری به بره‌ها در روش‌های خوراندن آغوز با لوله مری و بطری شیر

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 گروه علوم درمانگاهی، بهداشت و پیشگیری بیماری‌های دامی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 دامپزشک شرکت کشت و صنعت رویش طلایی مرکز تخصصی پرورش گوسفند نژاد لاکُن و اَصَف خراسان رضوی، ایران

doi
10.22059/jvr.2025.390815.3491
چکیده

 زمینه مطالعه: پرورش نژادهای شیری گوسفند در سیستم‌های بسته طی دهه اخیر به‌دلیل بهره‌وری بالا گسترش یافته است. در این سیستم‌ها، معمولاً بره‌ها بلافاصله پس از تولد از مادر جدا شده و با روش‌های دستی مانند بطری شیر یا لوله مری با آغوز تغذیه می‌شوند.هدف: مطالعه حاضر با هدف مقایسه کارایی 2 روش تغذیه با آغوز (لوله‌ مری  (ET)‌و بطری شیر ‌(NB)) در انتقال ایمنی مادری به بره‌های نژاد لاکُن و ارزیابی مزایای عملی آن‌ها انجام شد.روش‎کار: در مطالعه حاضر، 200 رأس بره لاکُن به‌صورت تصادفی به 2 گروه تقسیم شدند. هر گروه حجم یکسانی از آغوز را از‌طریق لوله‌ مری یا بطری شیر دریافت کردند. برای ارزیابی انتقال ایمنی مادری، 48 ساعت پس از تغذیه، نمونه‌های خون جمع‌آوری و با استفاده از رفرکتومتر بریکس تحلیل شد. داده‌ها با آزمون تی مستقل در نرم‌افزار SPSS نسخه 27 بررسی شدند.نتایج: میانگین بریکس سرم در گروه ET، 45/0±63/8 و در گروه ‌NB، 51/0±68/8 بود (دامنه: 10-6/7). در گروه ‌ET، 7 درصد بره‌ها ایمنی ضعیف (بریکس کمتر از 8)، 81 درصد قابل‌قبول (بریکس 8 تا 9) و 12 درصد خوب (بریکس بیشتر از 9) داشتند. این مقادیر در گروه NB به‌ترتیب 6 ، 78 و 16 درصد بود. آزمون تی مستقل تفاوت معنی‌داری بین 2 گروه نشان نداد (46/0=‌P‌). تحلیل رگرسیون رابطه خطی معنی‌داری بین بریکس آغوز (دامنه: 31-21) و بریکس سرم را تأیید کرد (62/0‌ET: r²=، 002/0=‌‌P‌‌؛ 58/0 NB: r²=، 003/0P=). تلفات عفونی در گروه ‌ET، 7 درصد و در گروه ‌NB، 8 درصد بود. میانگین وزن‌گیری روزانه در گروه ‌ET، 2/31±221 گرم و در گروه ‌NB، 8/37±217 گرم بود که تفاوت معنی‌داری نداشت (42/0‌‌=‌‌P‌‌).نتیجه­گیری نهایی: هر دو روش تغذیه (لوله مری و بطری شیر) به‌طور یکسان در انتقال ایمنی مؤثر بودند، اما روش لوله مری به‌دلیل سرعت بیشتر، کاهش زمان انتظار در اوج زایش و اطمینان از تحویل دقیق آغوز، از‌ نظر عملی برتری دارد. این روش، به‌ویژه در گله‌های بزرگ یا شرایط محدود زمانی توصیه می‌شود.