بررسی اثرات بالینی و بی‎دردی متعاقب افزودن دتومیدین و زایلازین به داروی ‌بی‌حسی در تزریق اپیدورال در اسب

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه جراحی و رادیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه جراحی و رادیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jvr.2025.389979.3490
چکیده

زمینه مطالعه: ایجاد ‌بی‌حسی به روش تزریق اپیدورال خلفی در اسب به‌منظور تشخیص، درمان و انجام جراحی­های سرپایی و بدون بیهوشی عمومی کاربرد گسترده­ای دارد. با این روش می‌توان در نواحی خلفی بدن نظیر  پرینه، مقعد، رکتوم، واژن و فرج بی­دردی ایجاد کرد.هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی کیفیت بی­دردی خلفی و سطح ‌آرام‌بخشی متعاقب افزودن داروهای دتومیدین و زایلازین به داروی لیدوکائین پس از تزریق اپیدورال در مادیان انجام شد.روش‎کار: در مطالعه حاضر از 4 رأس اسب استفاده شد. تمام حیوانات تحت آزمایش هر سه گروه دارویی قرار گرفتند، به‌طوری‌که در گروه اول لیدوکائین، در گروه دوم لیدوکائین و دتومیدین و در گروه سوم لیدوکائین و زایلازین به‌صورت اپیدورال تزریق شد. تعداد ضربان قلب، تعداد تنفس، دمای رکتال و سطح ‌آرام‌بخشی پیش از تجویز دارو و سپس در زمان­های 5، 10، 15، 30، 45، 60، 75، 90 و 120 دقیقه پس از تجویز مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین در این اسب­ها زمان شروع بی­دردی و طول مدت بی­دردی نیز سنجیده شد. سطح ‌آرام‌بخشی و سطح عدم تعادل ایجاد‌شده توسط یک سیستم امتیاز‌دهی با 4 امتیاز (از صفرتا 3) مورد سنجش قرار گرفت.  نتایج: در مقایسه و ارزیابی آماری 3 گروه از‌نظر زمان شروع بی­دردی، تفاوت معنی­دار مشاهده نشد. افزودن زایلازین و دتومیدین به لیدوکائین طول مدت بی­دردی خلفی را به‌طور معنی­داری افزایش داد (05/0≥P). در گروه لیدوکائین هیچ‌گونه ‌آرام‌بخشی مشاهده نشد و افزودن زایلازین و دتومیدین به لیدوکائین به‌‎طور معنی‌داری باعث ایجاد اثرات ‌آرام‌بخشی شد. افزودن داروی دتومیدین به لیدوکائین در تزریق اپیدورال در مقایسه با زایلازین به‌طور معنی­داری سطح ‌آرام‌بخشی و طول مدت ‌آرام‌بخشی بیشتری ایجاد کرد (05/0≥P). در مقایسه متغیرهای فیزیولوژیک بین 3 گروه مورد‌مطالعه تفاوت معنی­داری مشاهده نشد.نتیجه­گیری نهایی: نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد افزودن داروهای آلفا-۲ آگونیست می‌تواند طول مدت بی‌دردی را بدون ایجاد عوارض جانبی افزایش دهد و در کنار آن اثرات ‌آرام‌بخشی نیز ایجاد کند. علاوه‌بر‌این، داروی دتومیدین طول مدت بی­دردی بیشتر و سطح ‌آرام‌بخشی بالاتری را به دنبال دارد؛ بنابراین در طی جراحی در صورت استفاده از این دارو نیاز به تجویز مجدد دارو را کاهش می­دهد.