ارزیابی اثر همزیستی گونه‌های مختلف میکوریزا بر ویژگی‌های رشدی و فیتوشیمیایی استبرق (Calotropis procera Aiton)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکده کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران

5 گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.379437.1309
چکیده

استبرق گیاهی دارویی و مؤثر در درمان سوء هاضمه، سرطان و تشنج است. در بررسی حاضر اثر همزیستی سه گونه مختلف قارچ میکوریزا با استبرق بر فیتوشیمی، فعالیت آنتی­اکسیدانی و جذب برخی کاتیون­ها مورد ارزیابی قرار گرفت. این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار تلقیح با گونه­های Glomus intraradicese، G. fasiculatum وG. mosseae و عدم تلقیح (شاهد) در 3 تکرار و بصورت گلدانی انجام شد. شاخص­های ارزیابی شده شامل؛ کلروفیل a، b و کارتنوئید، فنل، فلاونوئید، فعالیت آنتی­اکسیدانی، پروتئین و محتوای پتاسیم، فسفر و سدیم در شاخساره بود. آنالیز واریانس داده­ها نشان داد که همزیستی با گونه­های قارچ میکوریزا تأثیر معنی­داری (p ≤ 0.01) بر شاخص­های ارزیابی شده داشت. مقایسه میانگین­ها نشان داد که بیشترین مقدار کلروفیل a و کارتنوئید در همزیستی استبرق با گونه قارچ G. mossae، و بیشترین مقدار کلروفیل b در همزیستی با گونه­های قارچ G. fasiculatum و G. intraradicese بدست آمد. گونه G. fasiculatum  بیشترین تأثیر را در افزایش فنل و فعالیت آنتی­اکسیدانی داشت. بالاترین مقدار فلاونوئید در شرایط همزیستی با G. fasiculatum و G. intraradicese، و بیشترین مقدار پروتئین در شرایط همزیستی با G. fasiculatum و G. mossae بدست آمد. همزیستی با گونه G. intraradicese بطور معنی­داری باعث افزایش تجمع پتاسیم و فسفر در اندام رویشی استبرق شد، درحالی­که همزیستی با گونه G. mossae باعث افزایش معنی­دار سدیم شده است. بطور کلی نتایج پژوهش حاضر نشان داد که همزیستی استرق با گونه­های G. fasiculatum و G. intraradicese کارآمدتر از همزیستی با قارچ G. mossae بود.