ارزیابی اثر همزیستی گونههای مختلف میکوریزا بر ویژگیهای رشدی و فیتوشیمیایی استبرق (Calotropis procera Aiton)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکده کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران
5 گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.22034/csrar.2023.379437.1309چکیده
استبرق گیاهی دارویی و مؤثر در درمان سوء هاضمه، سرطان و تشنج است. در بررسی حاضر اثر همزیستی سه گونه مختلف قارچ میکوریزا با استبرق بر فیتوشیمی، فعالیت آنتیاکسیدانی و جذب برخی کاتیونها مورد ارزیابی قرار گرفت. این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار تلقیح با گونههای Glomus intraradicese، G. fasiculatum وG. mosseae و عدم تلقیح (شاهد) در 3 تکرار و بصورت گلدانی انجام شد. شاخصهای ارزیابی شده شامل؛ کلروفیل a، b و کارتنوئید، فنل، فلاونوئید، فعالیت آنتیاکسیدانی، پروتئین و محتوای پتاسیم، فسفر و سدیم در شاخساره بود. آنالیز واریانس دادهها نشان داد که همزیستی با گونههای قارچ میکوریزا تأثیر معنیداری (p ≤ 0.01) بر شاخصهای ارزیابی شده داشت. مقایسه میانگینها نشان داد که بیشترین مقدار کلروفیل a و کارتنوئید در همزیستی استبرق با گونه قارچ G. mossae، و بیشترین مقدار کلروفیل b در همزیستی با گونههای قارچ G. fasiculatum و G. intraradicese بدست آمد. گونه G. fasiculatum بیشترین تأثیر را در افزایش فنل و فعالیت آنتیاکسیدانی داشت. بالاترین مقدار فلاونوئید در شرایط همزیستی با G. fasiculatum و G. intraradicese، و بیشترین مقدار پروتئین در شرایط همزیستی با G. fasiculatum و G. mossae بدست آمد. همزیستی با گونه G. intraradicese بطور معنیداری باعث افزایش تجمع پتاسیم و فسفر در اندام رویشی استبرق شد، درحالیکه همزیستی با گونه G. mossae باعث افزایش معنیدار سدیم شده است. بطور کلی نتایج پژوهش حاضر نشان داد که همزیستی استرق با گونههای G. fasiculatum و G. intraradicese کارآمدتر از همزیستی با قارچ G. mossae بود.