تأثیر کمپوست حاصل از محتویات شکمبه گوسفند و اسید هیومیک بر برخی از ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک و عملکرد گیاه شلغم (Brassica rapa)
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22034/csrar.2024.360317.1272چکیده
در اراضی کشاورزی ایران به دلیل آهکی بودن و کمبود عناصر قابل جذب برای گیاه و شرایط فیزیکی نامناسب خاک، توجه به کودهای آلی و ریزجانداران خاک اهمیت زیادی پیدا میکند. این آزمایش با هدف بررسی تأثیر کمپوست حاصل از محتویات شکمبه گوسفند و اسید هیومیک بر خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک و عملکرد گیاه شلغم انجام گرفت. برای این منظور از دو سطح کمپوست محتویات شکمبه صفر و 5 تن بر هکتار و دو سطح اسید هیومیک صفر و 5 میلیگرم بر کیلوگرم استفاده شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل در شرایط مزرعه اجرا شد. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایش تأثیر معنیداری در بهبود پارامترهای فیزیکی خاک، شامل افزایش میانگین وزنی قطر خاکدانهها در حالت الک تر و خشک (83 و 44 درصد)، افزایش درصد پایداری خاکدانهها (62 درصد)، کاهش درصد رس قابل پراکنش خاک (46 درصد) داشتند. اثر متقابل کمپوست شکمبه و اسید هیومیک باعث افزایش کربن و نیتروژن بایومس میکروبی (43 و 77 درصد)، افزایش تنفس میکروبی خاک (75 درصد)، کاهش pH خاک و افزایش فراهمی عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک شد. کاربرد همزمان کمپوست محتویات شکمبه و اسید هیومیک بیشترین تأثیر را در افزایش عملکرد شلغم (22 درصد) نسبت به شاهد داشت. با توجه به نتایج بدست آمده کمپوست شکمبه و اسید هیومیک باعث بهبود خصوصیات فیزیکی و زیستی خاک و به دنبال آن افزایش فراهمی عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک شد و در نهایت باعث افزایش عملکرد گیاه شلغم شد.