نقشهیابی نواحی ژنومی کنترلکننده ویژگیهای زراعی جمعیت هاپلوئید مضاعف جو تحت شرایط نرمال و تنش شوری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
5 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
6 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.22034/csrar.2023.319546.1166چکیده
بهمنظور شناسایی نواحی ژنومی کنترلکننده صفات اگرومورفولوژیک و نشانگرهای مرتبط با آنها تحت شرایط نرمال و تنش شوری، آزمایشی با 136 لاین هاپلوئید مضاعف جو و والدین آنها (Nure و Tremois) در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در سال زراعی1400-1399 در مرکز تحقیقات کشاورزی زابل انجام شد. صفات تعداد پنجه در بوته، تعداد سنبله در بوته، تعداد دانه در سنبله، طول ریشک، طول میانگره، تعداد گره، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه اندازهگیری شدند. تأثیر ژنوتیپ برای همه صفات مورد بررسی معنیدار بود و بیشترین همبستگی بین عملکرد دانه با تعداد پنجه و تعداد سنبله در بوته مشاهده شد. تجزیه QTL به روش نقشهیابی فاصلهای مرکب برای شرایط نرمال و تنش و میانگین آنها به صورت جداگانه انجام گرفت. در مجموع 24 جایگاه واجد QTL شناسایی شد که 8 تا 16 درصد از واریانس فنوتیپی (R2) را توجیه نمودند. بالاترین مقدار LOD برای صفت تعداد دانه در سنبله و روی کروموزوم 2H در شرایط تنش شوری بود. از 7 QTL بزرگ اثر شناسایی شده در این مطالعه، واضحترین QTL مربوط به تعداد سنبله در بوته (Qng2Hma) روی کروموزوم 2H در مجاورت نشانگر E42M38_235-2H بود که 16 درصد از واریانس فنوتیپی را توجیه نمود. تنها یک QTL (Qtgw1H) برای وزن هزار دانه متصل به مارکر WMC1E8 بهعنوان QTL پایدار شناخته شد. این مناطق ژنومی شناساییشده پس از اعتبار سنجی در شرایط محیطی و زمینههای ژنتیکی متفاوت میتوانند در برنامههای بهنژادی انتخاب به کمک مارکر برای تحمل به شوری در جو مورد استفاده قرار گیرند.