فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور مقایسه ژنوتیپ‌های شبدر ایرانی در شرایط تنش کم‌آبی، تأثیر دو رژیم آبیاری (آبیاری کامل و کم‌آبیاری) بر عملکرد علوفه، بهره‌وری آب و شاخص‌های تحمل به خشکیِ پنج ژنوتیپ (پارس، زابل، الشتر، اقلید و هراتی) در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج طی سال‌های زراعی 97-1396 و 98-1397 موردبررسی قرار گرفت. در این مطالعه صفات مورد بررسی قرار گرفتند. در شرایط آبیاری کامل، اکوتیپ هراتی بیشترین مجموع عملکرد علوفه تازه و ماده خشک طی سه چین (به‌ترتیب 91/19 و 13/02 تن در هکتار) را داشت، درحالی‌که در شرایط کم‌آبیاری حداکثر مجموع عملکرد علوفه تازه و ماده خشک (به‌ترتیب 68/07 و 10/79 تن در هکتار) توسط اکوتیپ زابل حاصل شد. حداکثر کارایی مصرف آب (1/455 کیلوگرم ماده خشک بر مترمکعب) در سال دوم و توسط اکوتیپ زابل تحت شرایط کم‌آبیاری حاصل شد درحالی­که حداقل کارایی (0/899 کیلوگرم ماده خشک بر مترمکعب) در سال اول تحت شرایط آبیاری کامل و در اکوتیپ زابل ثبت گردید. تیمار تنش خشکی در ژنوتیپ‌های پارس، الشتر، اقلید، هراتی و زابل در مقایسه با آبیاری کامل، باعث کاهش عملکرد ماده خشک به‌ترتیب به میزان 24/0، 21/7، 23/4، 23/8 و 11/9 درصد شد. بر اساس شاخص‌های تحمل به خشکی و تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، اکوتیپ زابل و پس از آن اکوتیپ الشتر به عنوان متحمل‌ترین ژنوتیپ‌ها نسبت به تنش کم‌آبیاری شناسایی شدند. به طور کلی نتایج نشان داد که در شرایط فراهمی آب آبیاری، اکوتیپ هراتی و در شرایط محدودیت آبی، اکوتیپ زابل برای کشت در مناطق نیمه‌خشک کشور قابل‌توصیه هستند.