مطالعه تغییرات خونی و بافتی غضروف زانو با تزریق داخل‌مفصلی زهر زنبور عسل و ملیتین در موش صحرایی نر

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه علوم زیستی مقایسه‌ای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه علوم زیستی مقایسه‌ای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 انستیتو تحقیقاتی علوم و تکنولوژی هسته‌ای، تهران، ایران

doi
10.22059/jvr.2025.385857.3468
چکیده

زمینه مطالعه: درمان با زهر زنبور عسل یک روش درمانی با قدمت هزاران ساله است. زهر زنبور حداقل از ۱۸ ترکیب فارماکولوژیکی، شامل فسفولیپازها، ترکیبات پپتیدی و‌ آمینو‌‌اسیدی، مانند ملیتین که دارای خاصیت ضدالتهابی می‌باشد تشکیل شده است.روش‎کار: در مطالعه حاضر از ۱۸ موش صحرایی نر سالم در 3 گروه کنترل، گروه زهر و گروه ملیتین استفاده شد. تزریق داخل‌مفصلی ۱ میلی‌گرم/کیلوگرم از زهر زنبور و ملیتین در موش صحرایی انجام شد و 1 ماه بعد از تزریق نتایج فاکتورهای هماتولوژی و نیز فاکتورهای ایمونولوژیک IL-6 وTNF-α  در مقایسه با گروه کنترل ارزیابی شد. همچنین مطالعات بافت‌شناسی و رنگ‌آمیزی‌های بافتی، شامل هماتوکسیلین ائوزین، پریودیک اسید شیف و تریکروم ماسون انجام و سطحTNF-α  بافتی با روش ایمونوهیستوشیمی بررسی شد.نتایج: یافته‌های مطالعه حاضر اختلاف معنی‌داری در فاکتورهای هماتولوژی نشان نداد. مطالعات بافت‌شناسی افزایش ضخامت غضروف در گروه دریافت‌کننده زهر و کاهش معنی‌دار تعداد کندروسیت‌ها در هر دو گروه را نشان داد. همچنین کاهش رشته‌ای کلاژن و به‌هم‌ریختگی ماده زمینه در رنگ‌آمیزی پریودیک اسید شیف و تریکروم ماسون در گروه دریافت‌کننده ملیتین مشاهده شد. تومور نکروز فاکتور آلفا (TNF-α) و اینترلوکین ۶ (IL-6) در گروه دریافت‌کننده زهر و ملیتین افزایش معنی‌دار نشان داد، در‌حالی‌که در بررسی ایمونوهیستوشیمی، سطح بافتی TNF-α تغییرات معنی‌داری نشان نداد.نتیجه­گیری نهایی: براساس نتایج مطالعه حاضر تزریق داخل‌مفصلی زهر زنبور و ملیتین تغییرات هماتولوژیک معنی‌داری ایجاد نکرد. هرچند افزایش معنی‌دار سطح بیومارکرهای التهابی IL-6 TNF-α, به مطالعات تکمیلی نیاز دارد. همچنین در بافت‌شناسی غضروف برخی تغییرات قابل‌بررسی، همچون کاهش تعداد کندروسیت‌های سالم لایه میانی مشاهده شد. با وجود اثرات درمانی و ارزشمند گزارش‌شده از زهر زنبور عسل، یافته‌های مطالعه حاضر پیشنهاد می‌کند زهر زنبور و جزء اصلی آن، ملیتین، ممکن است موجب افزایش پاسخ‌های ایمنی شود. البته اظهارنظر در‌رابطه‌با ایمنی زهر به مطالعات گسترده‌تری نیاز دارد.