بیماری‌های باکتریایی مزارع قزل‌آلای رنگین‌کمان استان‌های کردستان و کرمانشاه و نقش عوامل خطر‌ساز در بروز آن‌ها

نویسندگان

1 دفتر بهداشت و مبارزه با بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی کشور، ایران

2 دانش‌آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

4 دانش‌آموخته دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گلستان، ایران

5 گروه بهداشت و بیماری‌های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛ موسسه هری باتلر، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه مرداک، استرالیا

6 دانش‌آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

7 دانش‌آموخته دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

8 دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jvr.2025.388340.3481
چکیده

زمینه مطالعه: بیمارهای باکتریایی با اهمیت اقتصادی در مزارع قزل‌آلای رنگین‌کمان از اهمیت بالایی برخوردار است.هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی بیمارهای باکتریایی با اهمیت اقتصادی در مزارع ماهی قزل‌آلای استان‌های کرمانشاه و کردستان انجام شد.روش‎کار: جداسازی و شناسایی عوامل بیماری‌زای باکتریایی به روش‌های فنوتیپی و مولکولی (PCR) از ماهیان مرضی به تعداد 10 ماهی بیمار از هر مزرعه (مجموعاً ۲۵ مزرعه و از هر مزرعه 10 ماهی بیمار) واقع در مجتمع‌های پرورش ماهی پلنگان، سیروان، بیجار و ریجاب و همچنین مزارع ماهی مسیر رودخانه گاورود انجام شد. همچنین وجود ۲۳ فاکتور خطر‌ساز بروز و تشدید این بیماری‌ها در این مزارع مورد مطالعه قرار گرفت.نتایج: در مطالعه حاضر به‌ترتیب ۵۹ و ۵۱ ایزوله باکتریایی از مزارع استان‎های کردستان و کرمانشاه جداسازی شد که شامل گونه‌های استرپتوکوکوس اینیایی، استرپتوکوکوس آگالاکتیه، استرپتوکوکوس دیس‌گالاکتیه، لاکتوکوکوس گارویه، یرسینیا راکری و آیروموناس هایدروفیلا در مزارع هر دو استان بود. فراوانی نسبی این گونه‌ها در مزارع استان کردستان به‌ترتیب متعلق به گونه‌های گارویه (22 درصد)، آگالاکتیه (3/20 درصد)، راکری (6/18 درصد)، اینیایی (3/15 درصد)، هایدروفیلا (5/8 درصد) و دیس‌گالاکتیه (8/6 درصد) و در مزارع استان کرمانشاه به‌ترتیب متعلق به گونه‌های راکری (5/23 درصد)، گارویه و آگالاکتیه (هر کدام 6/21 درصد)، اینیایی (7/13 درصد) و دیس‌گالاکتیه و هایدروفیلا (هرکدام 9/5 درصد) بود. به‌علاوه فراوانی نسبی ایزوله‌های جداسازی‌شده ناشناخته در مزارع استان کردستان 5/8 درصد و در مزارع استان کرمانشاه 8/7 درصد بود. به‌ترتیب فراوانی نسبی ۱۹ و ۱۵ عامل خطر‌ساز در مزارع استان‎های کردستان و کرمانشاه بیشتر از ۵۰ درصد بود.نتیجه­گیری نهایی: یافته‌های مطالعه حاضر نشان می‌دهد مزارع قزل‌آلا در این مناطق درگیر بیماری‌های باکتریایی با اهمیت اقتصادی بالا است که اتخاذ روش‌های پیشگیری از بروز آن‌ها را ضروری می‌کند.