کاربرد زبان عامیانه یکی از خصایص سبکی منشآت قائم مقام فراهانی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شاهد
3 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی
doi
چکیده
قائممقام فراهانی نویسندۀ بزرگ ادبیات کلاسیک و یکی از نقاط عطف تاریخِ نثر فارسی است که نثرش سبب تحول در ادبیات مشروطه شده است. کار عمدۀ وی رهاساختن نثر از پیچ و خم عبارتپردازیهای رایج در عهد صفوی و تیموری، و پیرایش نهال انحراف از شیوۀ متداول نثر مصنوع و کممحتوای آن زمان بوده است. نثر این اثر از نظر شاخصهها و شگردهای سادهنویسی عناصر زبان عامیانه بسیار ارزشمند است. نوشتار حاضر سبک منشآت قائممقام فراهانی را از نظر بهکارگیری عناصر زبان عامیانه در سطوح مختلفِ مفردات، تعبیرات، ترکیبات کنایی، مثلها و اشعار بررسی میکند. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته و در پایان نیز از حیث کمی بررسی شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که کاربرد مثلها، اصطلاحات و کنایات مردمی به نثر قائممقام و بهخصوص به منشآت او وجههای پویا و زنده داده است. وی با تکیه بر ذوق و فضل خود مسائل روز را با زبان و اصطلاحات رایج دوره و در بافتی آهنگین و ادبی به سبک گلستان ارائه کرده است.
