آشکارسازی دگرگونی کاربرد زمین: تحلیل ویژگیهای گسترش برنامهریزینشده در منطقة کلانشهری تهران
نویسندگان
1 استاد گرایش برنامه ریزی شهری و منطقه ای گروه شهرسازی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکترای برنامه ریزی شهری و منطقه ای گروه شهرسازی دانشکدة معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/jfaup.2017.229636.671663چکیده
گسترش کلانشهرها (یا بزرگشهرها) بهسوی محیطهای پیرامونی در دو وضعیت اصلی و انواع وضعیتهای میانی این دو وضعیت اصلی روی میدهد. وضعیت نخست گسترش برنامهریزینشده و رهاشدگی و وضعیت دوم، وضعیتی مهار و هدایتشده است. انواع نامعلومیهایی که در مسیر و در فرآیند آشکارسازی و تحلیل دگرگونی ساختار فضایی و کاربرد زمین در منطقة کلانشهری تهران وجود دارد؛ نشان از نبود استقرار و یا ناکارآمدی سازوکار برنامهریزی در این منطقة کلانشهری دارد. بر پایۀ آشکارسازی و تحلیل دگرگونی ساختار فضایی و کاربرد زمین در منطقة کلانشهری تهران میتوان به تولید پیشنهادهایی درخور شرایط موجود، بهمنظور استقرار سازوکاری برای پایش، بازبینی، و فرابینی این دگرگونیها پرداخت و نتایج آن را همچون سیستمهای پشتیبان تصمیمگیری دربرنامهریزی و مدیریت چنین منطقههایی بهکار بُرد. در این مقاله با رویکرد توصیفی- تحلیلی برای آشکارسازی دگرگونی ساختار فضایی و کاربرد زمین، بعنوان هدف اصلی مقاله، با استفاده از روشهای اندازهگیری اندازۀ محیط ساختهشده در برابر فضای باز، که با تحلیل محتوای پژوهشهای مرتبط و با توجه به قیود دادههای در دسترس انتخاب شدهاست، دگرگونی از دهة 1350 تا 1390 اندازهگیری گردیده. تحلیل نتایج دگرگونی، و تحلیل الگووارههای اصلی و فرعی گسترش منطقة کلانشهری تهران نشان میدهد گرایش چگونگی گسترش این منطقة کلانشهری به گسترش برنامهریزینشده است.
