تأثیر زمان برداشت بر عملکرد کمی و کیفی علوفه لاین‌ها و ارقام ارزن دم‌روباهی (Setaria italica L.) در منطقه بیرجند

نویسندگان

1 دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، بیرجند، ایران

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بیرجند، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.356760.1267
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر زمان برداشت بر عملکرد علوفه لاین‌ها و ارقام ارزن دم‌روباهی آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی اجرا شد. تیمارهای مورد مطالعه شامل زمان برداشت به‌عنوان فاکتور اصلی در چهار سطح (50،40، 60 و 70 روز پس از سبز شدن) و لاین‌ها و ارقام ارزن دم‌روباهی (شامل لاین‎های امیدبخش KFM5 و KFM93-17 و رقم باستان) به‌عنوان فاکتور فرعی بودند. نتایج نشان داد که اثر زمان برداشت بر ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، عملکرد تر ساقه، عملکرد علوفه سبز، عملکرد خشک ساقه، عملکرد خشک برگ، عملکرد علوفه خشک، نسبت برگ به ساقه، درصد پروتئین خام و عملکرد پروتئین معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد علوفه سبز (13666/6 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد علوفه خشک (4778/6 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد پروتئین (483/5 کیلوگرم در هکتار) از برداشت در 70 روز پس از سبز شدن حاصل شد که تفاوت آماری معنی‌داری با زمان برداشت در 60 روز پس از سبز شدن نداشت. تأخیر در زمان برداشت موجب کاهش نسبت برگ به ساقه و درصد پروتئین خام شد. بیشترین تعداد برگ در بوته (11 برگ)، قطر ساقه (11 میلی‌متر)، عملکرد خشک ساقه (2085/5 کیلوگرم در هکتار) از رقم باستان و بیشترین نسبت برگ به ساقه (0/4) از لاین امیدبخش KFM93-17 حاصل شد؛ بنابراین بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش، جهت تولید علوفه اضطراری ارزن دم‌روباهی در منطقه بیرجند می‌توان از رقم باستان و برداشت علوفه 60 روز پس از سبز شدن استفاده نمود.