انگشتنگاری ژنتیکی بخشی از ژرمپلاسم خربزه ایران با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران
2 گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران
3 گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران
4 بخش تحقیقات زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران
5 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.22034/csrar.2022.327080.1187چکیده
آگاهی از میزان تنوع ژنتیکی بر اساس نشانگرهای مولکولی روشی سریع است که نقش مهمی در برنامههای اصلاحی دارد. در این بررسی تنوع ژنتیکی 40 توده محلی خربزه از مناطق شرقی و مرکزی ایران با استفاده از 15 جفت آغازگر ریزماهواره مورد ارزیابی قرار گرفت که 13 جفت از آغازگرهای مورد استفاده، قادر به تکثیر مکانهای ژنی ریزماهواره شدند. تمام مکانهای ژنی به جز آغازگر CMCT44، چند شکل بودند، در مجموع تعداد 25 آلل با میانگین 1/93 آلل به ازای هر جایگاه ژنی ریزماهواره، مشاهده گردید. بالاترین میزان مکانهای چند شکلی (84/62 درصد) متعلق به توده KC-357009 بود. میزان بالای مکانهای چند شکلی، تأییدکننده کارآیی نشانگرهای مولکولی SSR در آنالیز ژنتیکی تودههای بومی مورد بررسی است. میانگین محتوای اطلاعات چند شکلی و هتروزیگوتی مورد انتظار به ترتیب 0/24 و 0/23 بهدستآمد. مقادیر بالای هموزیگوتی مشاهده شده با میانگین 0/84 نشاندهنده تنوع پایین درون تودههای مورد بررسی است که دلیلی بر میزان پایین دگرگشنی بین تودهها و میزان بالای خویشآمیزی است. در بررسی ساختار ژنتیکی جمعیتها، تودههای مورد بررسی در دو گروه (زیرجمعیت) قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه ساختار جمعیت براساس روش بیزین و خوشهبندی UPGMA نشان داد که طبقهبندی ژنوتیپهای مورد مطالعه مستقل از منشاء جغرافیاییشان میباشد. با توجه به مقادیر حاصل از پارامترهای فوق از بین آغازگرهای مورد مطالعه، مکانهای ژنی CMCCA145، CMGA172 و CMCT134b جهت تجزیه و تحلیل مجموعههای ژرم پلاسم خربزه در تحقیقات آتی توصیه میشود.