ارزیابی تنوع صفات مورفولوژیک در اکوتیپ‎های مختلف رازیانه با استفاده از روش‎های آماری چند متغیره

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

2 گروه علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

doi
10.22034/csrar.2022.334423.1213
چکیده

به‌منظور بررسی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات مورفولوژیک، آزمایشی بر روی 11 اکوتیپ رازیانه با استفاده از طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار، در گلخانه دانشگاه پیام نور قم در سال 1398 اجرا شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنی‎داری میان اکوتیپ‎های مورد مطالعه برای همه صفات مشاهده گردید. اکثر صفات مورد مطالعه از وراثت‌پذیری عمومی بالایی برخوردار بودند. عملکرد دانه در گیاه همبستگی مثبت و معنی‎داری با تعداد چترک در چتر (0/64)، تعداد چتر در بوته (0/59) و تعداد شاخه‎های فرعی در گیاه (0/56) داشت. تجزیه به عامل‎ها نشان داد که سه عامل اصلی و مستقل 78/74درصد از تغییرات کل داده‎ها را توجیه نمودند. تجزیه خوشه‌ای با استفاده از روش وارد، 11 اکوتیپ مورد بررسی را در چهار خوشه مجزا گروه‎بندی کرد. اکوتیپ‎های خوشه دوم (اردبیل و مغان) به علت داشتن مقادیر بالای صفات ارتفاع بوته، تعداد شاخه‎های فرعی در گیاه، تعداد چتر در بوته، تعداد چترک در چتر، تعداد گل در چترک، وزن هزار دانه و عملکرد دانه ارزشمند هستند و می‎توان از این اکوتیپ‎ها برای گزینش اکوتیپ‎های پر محصول و صفات مورفولوژیک مطلوب در برنامه‎های اصلاحی استفاده نمود.