ارزیابی تنوع صفات مورفولوژیک در اکوتیپهای مختلف رازیانه با استفاده از روشهای آماری چند متغیره
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
2 گروه علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.22034/csrar.2022.334423.1213چکیده
بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات مورفولوژیک، آزمایشی بر روی 11 اکوتیپ رازیانه با استفاده از طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار، در گلخانه دانشگاه پیام نور قم در سال 1398 اجرا شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنیداری میان اکوتیپهای مورد مطالعه برای همه صفات مشاهده گردید. اکثر صفات مورد مطالعه از وراثتپذیری عمومی بالایی برخوردار بودند. عملکرد دانه در گیاه همبستگی مثبت و معنیداری با تعداد چترک در چتر (0/64)، تعداد چتر در بوته (0/59) و تعداد شاخههای فرعی در گیاه (0/56) داشت. تجزیه به عاملها نشان داد که سه عامل اصلی و مستقل 78/74درصد از تغییرات کل دادهها را توجیه نمودند. تجزیه خوشهای با استفاده از روش وارد، 11 اکوتیپ مورد بررسی را در چهار خوشه مجزا گروهبندی کرد. اکوتیپهای خوشه دوم (اردبیل و مغان) به علت داشتن مقادیر بالای صفات ارتفاع بوته، تعداد شاخههای فرعی در گیاه، تعداد چتر در بوته، تعداد چترک در چتر، تعداد گل در چترک، وزن هزار دانه و عملکرد دانه ارزشمند هستند و میتوان از این اکوتیپها برای گزینش اکوتیپهای پر محصول و صفات مورفولوژیک مطلوب در برنامههای اصلاحی استفاده نمود.