تأثیر تنش خشکی و کود شیمیایی نیتروژن بر ویژگی‌های ریشه و عملکرد در سه رقم کینوا (Chenopodium quinoa Wild)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

4 دکتری زراعت، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.353966.1261
چکیده

مدیریت آبیاری و تغذیه به ویژه نیتروژن برای به حداکثر رساندن بهره‎وری نهاده‎ها در زراعت کینوا ضروری می‌باشد. به همین منظور آزمایشی در سال زراعی 1400-1399 در مزرعه‌ای واقع در چرداول از توابع استان ایلام اجرا شد. این آزمایش در سه تکرار به‎صورت اسپلیت پلات-فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. رژیم آبیاری با سطوح 100، 80، 60 و 40 درصد نیاز آبی به‎عنوان عامل اصلی، ارقام کینوا TITICACA، Q29 و GIZA1 و کود نیتروژن با سطوح عدم مصرف، 100 و 200 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره به‎صورت فاکتوریل به‎عنوان کرت فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که بیشترین وزن خشک ریشه در تیمار 100 درصد نیاز آبی و 200 کیلوگرم در هکتار کود اوره در رقم GIZA1 به میزان 10/1 گرم مشاهده شد که نسبت به تیمار 60 درصد نیاز آبی و 200 کیلوگرم در هکتار کود اوره در ارقام TITICACA و Q29 به ترتیب 39/9 و 50/7 درصد افزایش نشان داد. رقم GIAZ1 در شرایط حداکثر کاربرد نیتروژن عملکرد بیشتری نسبت به سایر ارقام داشت. در تیمارهای 80 و 100 درصد نیاز آبی و مصرف 200 کیلوگرم در هکتار اوره، میزان عملکرد دانه در رقم GIZA1 نسبت به Q29  و TITICACA به ترتیب32/7 و 49/1 درصد افزایش نشان داد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که اعمال شرایط 100 درصد نیاز آبی و کاربرد 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و استفاده از رقم GIAZ1 در زراعت کینوا در منطقه ایلام مناسب می‌باشد.