شیوع سرمی و عوامل مؤثر بر رخداد بروسلوز گاوی در استان یزد، مرکز ایران: مطالعه مقطعی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات بیماری‌های ویروسی دام، مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

3 سازمان دامپزشکی ایران، یزد، ایران

4 بخش تحقیقات بیماری‌های زنبورعسل، کرم‌ابریشم و حیات‌وحش، مؤسسه تحقیقات سرم‌سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

5 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن، ﻣؤﺳﺴﻪ تحقیقات واﮐﺴﻦ و ﺳﺮمﺳﺎزی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ﮐﺮج، اﯾﺮان

doi
10.22059/jvr.2024.379336.3448
چکیده

زمینه مطالعه: تب مالت، بروسلوز ( (Brucellosis یکی از مهم‌ترین بیماری­های قابل‌انتقال انسان و حیوان است که علاوه‌بر تهدید سلامت انسان و حیوان، خسارات اقتصادی هنگفتی ایجاد می‌کند. رخداد این بیماری در جمعیت انسانی ارتباط مستقیم با شیوع آن در دام دارد. علی‌رغم اجرای برنامه­های پیشگیری و کنترل،  بیماری تب مالت گاو در ایران بومی است.هدف: مطالعه با هدف بررسی شیوع سرمی بروسلوز گاو و شناسایی عوامل مؤثر با رخداد بیماری در استان یزد انجام شد.روش‎کار: در مطالعه مقطعی پیش‌رو، تعداد 5160 راس گاو از 116 گاوداری به‌طور نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی دو مرحله‌ای، خونگیری و نمونه­های سرم با روش­های سرم­شناسی (تست‌های رزبنگال، رایت و 2-مرکاپتو اتانول) آزمایش شدند. اطلاعات مربوط به عوامل خطر مرتبط با شیوع بیماری از طریق پرسش‌نامه گردآوری و با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک، ارزیابی گردید.نتایج: شیوع سرمی بروسلوز گاوی در سطح انفرادی و گله به‌ترتیب 54/1 و 17/13 درصد بود. در سطح انفرادی سابقه سقط (81/16–03/2 :CI ⁒95 ،85/12=OR) و شکم زایش (62/2–38/1 :CI ⁒95 ،9/1=OR) به‌عنوان عوامل خطر و  واکسیناسیون دام  (13/1–08/0 :CI ⁒95 ،31/0=OR) به‌عنوان عامل محافظت‌کننده در برابر شیوع بیماری شناسایی شدند. در سطح گله، روش باروری، استفاده از شعله، تحصیلات دامدار، نحوه مدیریت جنین سقط‌شده و غشاء­های جنینی، ورود دام جدید به گله و سطح بهداشت ارتباط معنی­داری (05/0P<) با شیوع سرمی بروسلوز داشتند.نتیجه­گیری نهایی: در مطالعه حاضر میزان شیوع سرمی بروسلوز گاوی و عوامل مؤثر بر آن در استان یزد تعیین گردید. واکسیناسیون انبوه، مدیریت مناسب جنین سقط‌شده و غشاء­های جنینی، تست و قرنطینه دام خریداری‌شده قبل از ورود به گله و آموزش­های فراگیر و جدی دامداران برای پیشگیری از عفونت بروسلوز در گاو پیشنهاد می­گردد.