مطالعه آناتومیکی استخوان لگن (Ossa coxarum) خوکچه‌ هندی بر پایه یافته‌های توموگرافی کامپیوتری

نویسندگان

1 دانش‌آموخته، دانشکده دامپزشکی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

3 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، واحد نقده، دانشگاه آزاد اسلامی، نقده، ایران

doi
10.22059/jvr.2024.381593.3457
چکیده

زمینه مطالعه: توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography: CT) از روش‌های تصویربرداری تشخیصی غیرتهاجمی است که می‌تواند جزئیات دقیقی از استخوان‌های اسکلتی حیوان را در اختیارمان قرار دهد.هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی مورفولوژی و مورفومتری استخوان لگن خوکچه‌ هندی (Cavia porcellus) بر پایه تصاویر سی‌تی اسکن انجام شد.روش‎کار: در مطالعه حاضر که مطالعه‌ایی توصیفی‌مقطعی است از 10 خوکچه هندی (5 نر و 5 ماده) 12ماهه با میانگین وزنی 22/0±12/1 کیلوگرم استفاده گردید. هر خوکچه‌ هندی با تزریق عضلانی زایلازین و کتامین بیهوش‌ شد. سپس با حالت گماری خوابیده روی جناغ بر روی میز اسکنر دستگاه CT قرار داده و اسکن از ناحیه لگنی آن در پلن‌های عرضی، ساجیتال و دورسال انجام شد. از نرم‌افزار Onis CT software, Multi-Modality Workplace: VE 2.5A برای بازسازی سه بعدی تصاویر استفاده گردید.نتایج: براساس یافته‌های مطالعه، توموگرافی کامپیوتری می‌تواند امکان شناسایی اغلب ساختارهای آناتومیکی ناحیه لگنی خوکچه‌ هندی را فراهم کند. در تصاویر CT، استخوان لگن خوکچه‌ هندی شکل نامنظمی داشت. تمام سطوح، لبه‌ها و زوایای استخوان‌های خاصره، ورکی و عانه قابل‌شناسایی و ارزیابی بودند. سطوح سرینی و خاجی‌ـ‌‌لگنی، لبه‌های قدامی (ستیغ خاصره‌ای) استخوان خاصره کاملاً مشخص و قابل‌بررسی بودند. حفره استابولوم به‌صورت یک حفره فنجانی‌شکل (Cotyloid) دیده می‌شد که قسمت‌های مفصلی و غیرمفصلی آن قابل‌تفکیک بودند. شیار استابولومی در قسمت خلفی این حفره واضح و قابل‌بررسی بود. خارهای مربوط به برجستگی خاجی چندان واضح نبودند. سوراخ سدادی تخم‌مرغی‌شکل دیده می‌شد و محور طولی آن در جهت  قدامی و جانبی بود. در مطالعه حاضر 24 پارامتر لگنی در خوکچه‌های هندی نر و ماده اندازه‌گیری و آنالیز آماری شدند. براین‌اساس اغلب پارامترها در نرها از ماده‌ها بزرگ‌تر بودند و فقط سه پارامترPW ، SL و C در  ماده‌ها از نرها بزرگ‌تر بودند. دو پارامتر AII و AIP در ماده‌ها به‌طور معنی‌داری کوچک‌تر از نرها بودند (05/0P≤).نتیجه­گیری نهایی: نتایج مطالعه حاضر می‌تواند در شناسایی خصوصیات آناتومیکی و بررسی گونه‌های مختلف خوکچه‌‌های‌هندی، آموزش علوم آناتومی و تفسیر تصاویر CT اسکن و نیز در معاینات بالینی، پیشگیری و درمان عوارض لگنی نظیر بیماری‌های مربوط به مامایی و جراحی مورد استفاده قرار گیرد.