پیش‌بینی اثرات توسعه گردشگری بر انتشار آلودگی‌های محیطی در کشورهای برتر مقصد گردشگری

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22059/jhgr.2026.387237.1008773
چکیده

در دهه‌های اخیر، توسعه گردشگری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محرک‌های رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها شناخته‌شده است. اما گسترش فعالیت‌های آن می‌تواند پیامدهایی از جمله افزایش مصرف منابع، تولید پسماند و انتشار آلاینده‌ها به همراه داشته باشد. هدف از این تحقیق، پیش‌بینی اثرات توسعه گردشگری بر انتشار آلودگی‌های محیطی در کشورهای برتر مقصد گردشگری است. از داده‌های پایگاه‌های بانک جهانی و شبکه جهانی ردپای اکولوژیکی برای این پژوهش استفاده‌شده است.‌ بازه زمانی این تحقیق طی 8 سال گذشته (2010-2017) در نظر گرفته‌شده است. برای تحلیل داده‌ها از مدل‌های رگرسیون جریمه‌شده (رگرسیون خطی، ریچ، لاسو و الاستیک نت) استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که میزان انتشار آلودگی محیطی در کشورهای در کشورهای چین، مکزیک و تایلند برابر با 46/2، 946/0 و 857/0 و میانگین CO2 در کشور ایالات‌متحده آمریکا و چین برابر با 0.74336 و 0.21523 است. نتایج MSE و R2 نشان داد که مدل لاسو از سایر مدل‌های رقیب بهتر عمل کرده است. در این مدل مقدار شاخص PM2.5 برابر 014/1 و در شاخص CO2 برابر با 726/0 است. همچنین بر اساس نتایج، بهبود جزئی در عملکرد مدل‌های جریمه‌شده به رگرسیون خطی مشاهده شد. مقایسه مدل‌ها نشان می‌دهد که در مدل ریج و الاستیک نت شاخص‌های بیشتری نسبت به لاسو انتخاب شدند، اما لاسو عملکرد پیش‌بینی بهتری نسبت به دیگر مدل‌ها در انتشار آلودگی‌های محیطی (PM2.5, CO2) دارد. نتایج نشان داد که مدل‌های جریمه‌شده ابزارهای مفیدی هستند که می‌تواند کارکرد قابل‌توجهی در دقت و پیش‌بینی متغیرهای توسعه گردشگری بر انتشار آلودگی محیطی کشورهای موردمطالعه ارائه دهند.