ارزیابی دو جاذب سم تجاری در کاهش آثار زیان‎آور سطوح متوسط آفلاتوکسین‎ها بر عملکرد تولیدی، فراسنجه‌های بیوشیمیایی و ضایعات بافتی در جوجه‌های گوشتی

نویسندگان

1 دانش آموخته، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه بهداشت و تغذیه دام و طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه بهداشت و تغذیه دام و طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه بهداشت و تغذیه دام و طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jvr.2024.360000.3351
چکیده

زمینه مطالعه: آفلاتوکسین­ها از مهم‌ترین سموم قارچی آلوده­کننده خوراک طیور می‌باشند. برای کاهش آثار زیان‌بار آن‌ها از مواد جاذب سموم استفاده می‌شود.هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی آثار زیان‌بار سطوح متوسط آفلاتوکسین‌ها در جوجه‌های گوشتی و توانایی دو جاذب سم تجاری در تخفیف این آثار انجام شده است.روش‎کار: در آزمایش اول ۴۸۰ قطعه جوجه‌ نر یک‌روزه به‌صورت تصادفی در شش تیمار شامل الف) جیره پایه، ب) جیره پایه + ۱۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین، پ و ت) جیره پایه + به ترتیب ۳ کیلوگرم در تن جاذب سم تجاری یک و دو، ث و ج) جیره پایه + به‌ترتیب ۳ کیلوگرم جاذب سم یک و دو + ۱۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین به‌مدت ۴۲ روز پرورش داده شدند. در آزمایش دوم ۳۶۰ قطعه جوجه یک‌روزه نر به‌صورت تصادفی در 6 تیمار (الف) تا (ج) به‌مدت ۲۱ روز آزمایش شدند. تیمارها شامل الف) جیره پایه، ب) جیره پایه + ۲۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین، پ و ت) جیره پایه + ۵/۲ و ۵ کیلوگرم ماده جاذب سم اول + ۲۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین، ث و ج) جیره پایه + ۵/۲ و ۵ کیلوگرم جاذب سم دوم + ۲۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین بود. شاخص‌های تولیدی، وزن نسبی اندام‌های داخلی، شاخص‌های بیوشیمیایی سرم، آسیب‌های بافتی و سطوح پادتنی علیه ویروس نیوکاسل ارزیابی گردیدند.نتایج: تغذیه با جیره حاوی ۱۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین تنها باعث کاهش جبران‌شونده وزن‌ در ۱۴ روز اول پرورش شد. تغذیه جوجه‌ها با ۲۰۰ میکروگرم در کیلوگرم آفلاتوکسین به افزایش معنی‌دار مصرف خوراک، ضریب تبدیل خوراک و آنزیم گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) در ۱۰ روز اول منجر شد. اضافه کردن جاذب­های تجاری به خوراک نتوانست شاخص‌های عملکردی را بهبود دهد و این افزودنی‌ها تنها در آزمایش دوم از افزایش معنی‌دار آنزیم GGT جلوگیری کردند. تفاوت معنی­داری در آسیب‌شناسی کبد و سطوح پادتنی علیه ویروس نیوکاسل مشاهده نشد.نتیجه­گیری نهایی: آلودگی خوراک جوجه‌های گوشتی با سطوح متوسط آفلاتوکسین تا ۲۰۰ میکروگرم در کیلوگرم، موجب تغییرات قابل‌توجهی در عملکرد اقتصادی، فراسنجه­های بیوشیمیایی و ضایعات بافتی نشد. تأثیرات مثبت جاذب­های سموم بر عملکرد جوجه‌های گوشتی در مواجهه با سطوح متوسط آفلاتوکسین‌ها مشاهده نشد.